{"id":2010,"date":"2014-01-16T15:13:33","date_gmt":"2014-01-16T14:13:33","guid":{"rendered":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/?p=2010"},"modified":"2014-01-16T15:14:58","modified_gmt":"2014-01-16T14:14:58","slug":"na-co-komu-grabinski","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/2014\/01\/na-co-komu-grabinski\/","title":{"rendered":"Na co komu Grabi\u0144ski?"},"content":{"rendered":"

\"up\"<\/a><\/p>\n

Na co komu Grabi\u0144ski?
\n<\/b>Czyli rzecz o polskiej grozy przebudzeniu.<\/b><\/h2>\n

\u00a0<\/b><\/p>\n

19 pa\u017adziernika 2013 roku \u2013 Krak\u00f3w. Na konwencie KFASON zostaje zapowiedziana Nagroda Polskiej Literatury Grozy im. Stefana Grabi\u0144skiego. Idzie nowe, nios\u0105c za sob\u0105 \u2013 jak chyba ka\u017cde nowe –\u00a0 nadziej\u0119, ale te\u017c i w\u0105tpliwo\u015bci. <\/b><\/p>\n

Nawet najbardziej w\u0105tpi\u0105cy nie mo\u017ce zaprzeczy\u0107, \u017ce 19 pa\u017adziernika by\u0142 dniem prze\u0142omowym, o kt\u00f3rym ju\u017c m\u00f3wi si\u0119 wiele, a z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie si\u0119 m\u00f3wi\u0107 wi\u0119cej. Mam tu na my\u015bli KFASON \u2013 Krakowski Festiwal Amator\u00f3w Strachu Obrzydzenia i Niepokoju. Pierwszy w historii polski konwent po\u015bwi\u0119cony wy\u0142\u0105cznie gatunkowi Grozy. Nie tylko literackiej, ale te\u017c filmowej, komiksowej, czy te\u017c tej najstraszliwszej \u2013 \u017cyciowej, obecnej w pracy, w szko\u0142ach, w domu.<\/p>\n

KFASON by\u0142 znakiem. Oto bowiem \u015brodowisko fan\u00f3w grozy, do tej pory zdawa\u0142oby si\u0119 ma\u0142e, nic nie znacz\u0105ce i rozproszone, buduje co\u015b razem, scala si\u0119. Chyba ka\u017cdy, kto by\u0142 tam obecny poczu\u0142, \u017ce przekroczona zosta\u0142a jaka\u015b granica. Nowe nadesz\u0142o i teraz bezwstydnie si\u0119 panoszy, a wszelkie znaki na niebie, ziemi i trupach m\u00f3wi\u0105 \u2013 to nie koniec, przyjacielu.<\/p>\n

Rzeczywi\u015bcie. Wraz z pierwszym konwentem grozy objawi\u0142a si\u0119 bowiem dosy\u0107 szczeg\u00f3lna inicjatywa \u2013 nagroda literacka im. Stefana Grabi\u0144skiego (pozwolisz, Czytelniku, \u017ce b\u0119d\u0119 u\u017cywa\u0142 tej skr\u00f3conej formy). Na panelu o przysz\u0142o\u015bci grozy og\u0142osili j\u0105 pisarze Stefan Darda, Kazimierz Kyrcz Jr., Dawid Kain, Micha\u0142 Gacek, a tak\u017ce ni\u017cej podpisany. Powitana zosta\u0142a \u2013 jak przysta\u0142o na tak wa\u017cn\u0105 inicjatyw\u0119 \u2013 oklaskami, oraz burz\u0105 pyta\u0144, wyczerpuj\u0105cych odpowiedzi i wizji pe\u0142nych nadziei. A kiedy oklaski i ich echa przebrzmia\u0142y, pojawi\u0142y si\u0119 te\u017c wspomniane wy\u017cej w\u0105tpliwo\u015bci i nowe pytania \u2013 o potrzeb\u0119 i przysz\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra, cho\u0107 nadesz\u0142a, czeka jeszcze z wy\u0142o\u017ceniem wszystkich kart na st\u00f3\u0142.<\/p>\n

To dobrze, w ko\u0144cu niepok\u00f3j to jeden z filar\u00f3w dobrej grozy, ale mo\u017cemy chyba zerkn\u0105\u0107 przysz\u0142o\u015bci przez rami\u0119. Kto wie, co zobaczymy?<\/p>\n

Tera\u017aniejszo\u015b\u0107, czyli przesz\u0142o\u015b\u0107. <\/b><\/p>\n

\u00a0W sytuacji, w kt\u00f3rej postawi\u0142y nas wydarzenia z 19 pa\u017adziernika, trudno jednoznacznie okre\u015bli\u0107, czy to, co uznawane by\u0142o do tej pory za tera\u017aniejszo\u015b\u0107 polskiej grozy dalej ni\u0105 jest, czy te\u017c nale\u017cy ju\u017c do przesz\u0142o\u015bci. Ci\u0105gle jeste\u015bmy w trakcie wielkiego kroku na prz\u00f3d \u2013 i cho\u0107 znajdujemy si\u0119 ju\u017c bardziej \u201epo tamtej stronie\u201d, ci\u0105gle nie dotkn\u0119li\u015bmy butem ziemi. A dziel\u0105 nas dos\u0142ownie milimetry.<\/p>\n

Nie da si\u0119 jednak opowiedzie\u0107 o potrzebie Nagrody im. Grabi\u0144skiego, bez wspomnienia o przesz\u0142ej (czy te\u017c tera\u017aniejszej) sytuacji literatury grozy w Polsce. Dobra ksi\u0105\u017cka (encyklopedia) m\u00f3wi, \u017ce horror jest cz\u0119\u015bci\u0105 dziedziny kultury, jak\u0105 jest fantastyka. Trudno si\u0119 z t\u0105 definicj\u0105 nie zgodzi\u0107, bo istotnie posiada w\u0105tki fantastyczne. Nale\u017cy jednak\u00a0 zauwa\u017cy\u0107 fakt, \u017ce nie ka\u017cda groza to horror – co bowiem mo\u017cna powiedzie\u0107 o tworach, kt\u00f3re strasz\u0105 (nierzadko bardziej, ni\u017c tradycyjny horror), za\u015b fantastyki w nich za grosz? Dotychczas radzono sobie z tym podpinaj\u0105c takie dzie\u0142a pod thriller i czyni\u0105c im tym samym krzywd\u0119, oddzielaj\u0105c od celu, jakim jest wywo\u0142anie u odbiorcy niepokoju, strachu czy te\u017c fascynacji.<\/p>\n

Ale co by by\u0142o, gdyby zagarn\u0105\u0107 te wszystkie okruchy kultury w jedno miejsce? Nada\u0107 im imi\u0119? Powiedzie\u0107; to, prosz\u0119 Pa\u0144stwa, te wszystkie ksi\u0105\u017cki, filmy, zdj\u0119cia, gry, a nawet muzyka \u2013 to wszystko nazywa si\u0119 Groza. Wsp\u00f3lna nazwa rzuca \u015bwiat\u0142o na pewn\u0105 prawd\u0119 \u2013 groza ma zadziwiaj\u0105co wiele obliczy. To nie jest tylko fantastyka, to co\u015b wi\u0119cej. Nawet (zw\u0142aszcza) w dziedzinie literatury. Okazuje si\u0119 bowiem, \u017ce\u00a0 groz\u0119 pisa\u0142 nie tyko mistrz Grabi\u0144ski, ale cho\u0107by te\u017c Sztyrmer, czy inni klasycy. Groz\u0119 tworzyli Barszewski, Meissner, Irzykowski czy Chromi\u0144ski. Groz\u0105 emanowa\u0142 Reymont w swoim \u201eWampirze\u201d, Adamowicz w \u201eW starym dworze\u201d czy Mici\u0144ski pisz\u0105c \u201eW mroku gwiazd\u201d. Groz\u0105 para\u0142y si\u0119 z Radziwi\u0142\u0142\u00f3w Mostowska, czy te\u017c \u017bmichowska w swoim \u201eKo\u015bcieju\u201d. Ba, w grozie tak\u017ce macza\u0142 swoje palce wielki poeta, Juliusz S\u0142owacki, pisz\u0105c \u201eBalladyn\u0119\u201d\u2026! A przecie\u017c to jeszcze nie wszyscy, to tylko czubek g\u00f3ry lodowej.<\/p>\n

…………<\/p>\n

Wi\u0119cej przeczytasz w najnowszym (2\/2013) numerze magazynu „Horror Masakra”<\/h3>\n

horrormasakra.pl<\/strong><\/a><\/p>\n