{"id":2126,"date":"2014-03-30T00:05:44","date_gmt":"2014-03-29T23:05:44","guid":{"rendered":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/?p=2126"},"modified":"2014-03-30T00:06:30","modified_gmt":"2014-03-29T23:06:30","slug":"kulturalna-zmiana-warty","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/2014\/03\/kulturalna-zmiana-warty\/","title":{"rendered":"Kulturalna zmiana warty"},"content":{"rendered":"

\"falatopka\"<\/a><\/p>\n

Oby\u015b \u017cy\u0142 w ciekawych czasach – przeklinali Chi\u0144czycy. I ciekawe czasy nasta\u0142y, ale nie tylko w tym z\u0142ym znaczeniu. Ciekawe, bo \u015bwiat nagle mocno si\u0119 zmieni\u0142 – i zmienia si\u0119 na naszych oczach.\u00a0<\/strong><\/p>\n

Czynnikiem powoduj\u0105cym zmiany s\u0105 oczywi\u015bcie ludzie. I zdarzy\u0142o si\u0119 tak, \u017ce z pocz\u0105tkiem drugiego dziesi\u0119ciolecia XXI wieku, mo\u017cemy zaobserwowa\u0107 swoist\u0105 kulturaln\u0105 zmian\u0119 warty, czyli nap\u0142yw \u015bwie\u017cej krwi. Wida\u0107 to szczeg\u00f3lnie w polskim Fandomie – znacznie obni\u017cy\u0142a si\u0119 \u015brednia wieku. Dzi\u015b na konwentach \u0142atwiej spotka\u0107 osoby urodzone po 93-95 roku, ni\u017c starych wyjadaczy z lat 70 i 80. Ci albo s\u0105 ju\u017c tw\u00f3rcami, albo organizatorami, helperami i g\u017cdaczami – odbiorcy za\u015b zwykle s\u0105 m\u0142odzi i niedo\u015bwiadczeni.<\/p>\n

Ma to tak\u017ce prze\u0142o\u017cenie na samych tw\u00f3rc\u00f3w i aktywist\u00f3w – skoro m\u0142odzi-nowi pojawili si\u0119 w\u015br\u00f3d odbiorc\u00f3w, to ci troch\u0119 bardziej zaawansowani… tak, pojawiaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce w\u015br\u00f3d „starych wyjadaczy”. I z regu\u0142y przynosz\u0105 nowe, \u015bwie\u017ce pomys\u0142y. Pomys\u0142y rokuj\u0105ce nadziej\u0119.<\/p>\n

Odbijmy si\u0119 od Fandomu i zajrzyjmy do poszczeg\u00f3lnych ga\u0142\u0119zi kultury fantastycznej – kino na ten przyk\u0142ad. Polskie kino fantastyczne? Oczyma wyobra\u017ani widz\u0119 kpi\u0105ce u\u015bmiechy. Kiedy ostatnio pojawi\u0142 si\u0119 dobry, polski film Sf? Albo horror? Fantasy? Po pora\u017cce, jak\u0105 by\u0142 „Wied\u017amin” co\u015b w filmowcach umar\u0142o. Ch\u0119ci? Nie – ale \u0142atwiej jest przecie\u017c zrobi\u0107 romansid\u0142o z pustymi dialogami i zgarn\u0105\u0107 za to kas\u0119, ni\u017c wej\u015b\u0107 na niepewne wody fantastyki, wy\u0142o\u017cy\u0107 na efekty komputerowe, pochyli\u0107 g\u0142ow\u0119 pod mia\u017cd\u017c\u0105c\u0105 krytyk\u0105 i hejterstwem przed produkcj\u0105 i hejterstwem po produkcji, kiedy film zostanie przez wielu odrzucony tylko dlatego, \u017ce nie jest wytworem „Zachodu”. To bardzo niepewny grunt, w zasadzie – prawie pewna katastrofa. Na realizacj\u0119 maj\u0105 szanse filmy, kt\u00f3re… c\u00f3\u017c, maj\u0105 szans\u0119. Czytaj – mo\u017cna przewidzie\u0107, i\u017c trafi\u0105 w target, jak cho\u0107by adaptacja filmowa ksi\u0105\u017cki Rafa\u0142a Kosika „Felix Net i Nika”. A i tu w komentarzach czasami p\u0142ynie jad.<\/p>\n

Wi\u0119c co – op\u0142aca si\u0119 w Polsce robi\u0107 filmy fantastyczne? Nie! Ostatnim klasykiem by\u0142a Seksmisja, z kt\u00f3rej do dzisiaj jeste\u015bmy dumni, ale kt\u00f3rej sukcesu nikomu jako\u015b si\u0119 nie chce powt\u00f3rzy\u0107. Z wy\u017cej wymienionych powod\u00f3w.<\/p>\n

Z\u0142y czas, z\u0142e miejsce <\/strong><\/p>\n

\u00a0Pr\u00f3bowa\u0142 swego czasu Staszek M\u0105derek. „Gwiazdy w czerni” mia\u0142y by\u0107 pierwszym od dekady (albo ju\u017c dw\u00f3ch) Polskim filmem science-fiction z prawdziwego zdarzenia.<\/p>\n

[youtube]https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=XvbHqR1SEug[\/youtube]<\/p>\n

Zdj\u0119cia trwa\u0142y d\u0142ugo. Produkcja jeszcze d\u0142u\u017cej – \u017cadna Polska wytw\u00f3rnia nie chcia\u0142a wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z M\u0105derkiem. Nie dlatego, \u017ce nie umia\u0142 robi\u0107 film\u00f3w – bo to akurat wychodzi\u0142o mu \u015bwietnie. Dlatego, \u017ce ten konkretny fil mia\u0142 by\u0107 filmem SF. Co zrobi\u0142 nasz bohater? Ano, zacisn\u0105\u0142 pasa i ka\u017cde zarobione pieni\u0105dze wrzuca\u0142 w film. Nie je\u017adzi\u0142 na wakacje, weekendy, nie bawi\u0142 si\u0119, nie balowa\u0142. Tak by\u0142o w 2006, 09, 10… tak jest pewnie dzi\u015b, bo je\u015bli dobrze kojarz\u0119, film nigdy si\u0119 nie ukaza\u0142.<\/p>\n

Nowa krew<\/strong><\/p>\n

I to w\u0142a\u015bnie dochodz\u0119 do czas\u00f3w obecnych. M\u0105derek mia\u0142 pecha – z\u0142y czas i z\u0142e miejsce. Tymczasem dzi\u015b na przeciw „powa\u017cnemu” kinu robi\u0105cemu kt\u00f3ry\u015b tam ju\u017c z serii film o Janie Pawle II, setn\u0105 komedie romantyczn\u0105 i n-ty dramat (cho\u0107 honor trzeba odda\u0107, \u017ce i tu pojawiaj\u0105 si\u0119 nadzwyczajnie dobre filmy, jak „Pod mocnym anio\u0142em” czy „Drog\u00f3wka”) wychodz\u0105 m\u0142odzi tw\u00f3rcy, kt\u00f3rzy nie mieli by szans przebi\u0107 si\u0119 do kin… gdyby nie internet i akcje takie jak „Polak potrafi”, czyli publiczne finansowanie.<\/p>\n

I tak do \u015bwiadomo\u015bci masowej przes\u0105czaj\u0105 si\u0119 informacje o Polskim serialu o Zombiech „Horda” Wiktora Kie\u0142czykowskiego, z kt\u00f3rym przez chwil\u0119 nawet romansowa\u0142em, i cho\u0107 nie wysz\u0142o z tego \u017cadne dziecko – gor\u0105co kibicuj\u0119.<\/p>\n

[youtube]https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=KLSf7_K7qvY[\/youtube]<\/p>\n

Pr\u00f3cz tego chcia\u0142bym si\u0119 skupi\u0107 na dw\u00f3ch produkcjach, kt\u00f3rych pomys\u0142y mnie dos\u0142ownie zelektryzowa\u0142y. Pierwszym b\u0119dzie bliski memu sensu – horror.<\/p>\n

Odludzie<\/h2>\n

„Odludzie” to kolejne amatorskie podej\u015bcie do kina grozy (nie tylko w literaturze du\u017co si\u0119 w tym gatunku dzieje) – z tym, \u017ce to „amatorstwo” profesjonalne. Od jakiego\u015b czasu z zaciekawieniem przygl\u0105dam si\u0119 tw\u00f3rcom i jestem pod wra\u017ceniem czasu i si\u0142, jakie wk\u0142adaj\u0105 w to przedsi\u0119wzi\u0119cie.<\/p>\n

[youtube]https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=kWhoj9HvLMU[\/youtube]<\/p>\n

Drugim punktem b\u0119dzie nast\u0119pna moja mi\u0142o\u015b\u0107 – Science Fiction.<\/p>\n

Obecno\u015b\u0107<\/h2>\n

„Obecno\u015b\u0107” to typowy film dw\u00f3ch aktor\u00f3w. A pomys\u0142? Na pewno wart uwagi. Oto dwie kobiety zamkni\u0119te w kapsule ratunkowej musz\u0105 zmierzy\u0107 si\u0119 ze swoj\u0105 samotno\u015bci\u0105 i strachem przed \u015bmierci\u0105. Kapsu\u0142a p\u0119dzi bowiem prosto w s\u0142o\u0144ce. Proste? Proste. Ale potencja\u0142 ma.<\/p>\n

[youtube]https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=wiyGaWpaOuM[\/youtube]<\/p>\n

A to przecie\u017c dopiero szczyt g\u00f3ry lodowej. Na pewno znajdzie si\u0119 przynajmniej par\u0119na\u015bcie r\u00f3wnie interesuj\u0105cych projekt\u00f3w. Wystarczy tylko poszuka\u0107.<\/p>\n

Albo poczeka\u0107 – bo Stonawski na pewno o nich napisze.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Oby\u015b \u017cy\u0142 w ciekawych czasach – przeklinali Chi\u0144czycy. I ciekawe czasy nasta\u0142y, ale nie tylko w tym z\u0142ym znaczeniu. Ciekawe, bo \u015bwiat nagle mocno si\u0119 zmieni\u0142 – i zmienia si\u0119 na naszych oczach.\u00a0 Czynnikiem powoduj\u0105cym zmiany s\u0105 oczywi\u015bcie ludzie. I zdarzy\u0142o si\u0119 tak, \u017ce z pocz\u0105tkiem drugiego dziesi\u0119ciolecia XXI wieku, mo\u017cemy zaobserwowa\u0107 swoist\u0105 kulturaln\u0105 zmian\u0119 warty, czyli nap\u0142yw \u015bwie\u017cej krwi. Wida\u0107 to szczeg\u00f3lnie w polskim Fandomie – znacznie obni\u017cy\u0142a si\u0119 \u015brednia wieku. Dzi\u015b na konwentach \u0142atwiej spotka\u0107 osoby urodzone po 93-95 roku, ni\u017c starych wyjadaczy z lat 70 i 80. Ci albo s\u0105 ju\u017c tw\u00f3rcami, albo organizatorami, helperami i g\u017cdaczami – odbiorcy za\u015b zwykle s\u0105 m\u0142odzi i niedo\u015bwiadczeni. Ma to tak\u017ce prze\u0142o\u017cenie na samych tw\u00f3rc\u00f3w i aktywist\u00f3w – skoro m\u0142odzi-nowi pojawili si\u0119 w\u015br\u00f3d odbiorc\u00f3w, to ci troch\u0119 bardziej zaawansowani… tak, pojawiaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce w\u015br\u00f3d „starych wyjadaczy”. I z regu\u0142y przynosz\u0105 nowe, \u015bwie\u017ce pomys\u0142y. Pomys\u0142y rokuj\u0105ce nadziej\u0119. Odbijmy si\u0119 od Fandomu i zajrzyjmy do poszczeg\u00f3lnych ga\u0142\u0119zi kultury fantastycznej – kino na ten przyk\u0142ad. Polskie kino fantastyczne? Oczyma wyobra\u017ani widz\u0119 kpi\u0105ce u\u015bmiechy. Kiedy ostatnio pojawi\u0142 si\u0119 dobry, polski film Sf? Albo horror? Fantasy? Po pora\u017cce, jak\u0105 by\u0142 „Wied\u017amin” co\u015b w filmowcach umar\u0142o. Ch\u0119ci? Nie – ale \u0142atwiej jest przecie\u017c zrobi\u0107 romansid\u0142o z pustymi dialogami i zgarn\u0105\u0107 za to kas\u0119, ni\u017c wej\u015b\u0107 na niepewne wody fantastyki, wy\u0142o\u017cy\u0107 na efekty komputerowe, pochyli\u0107 g\u0142ow\u0119 pod mia\u017cd\u017c\u0105c\u0105 krytyk\u0105 i hejterstwem przed produkcj\u0105 i hejterstwem po produkcji, kiedy film zostanie przez wielu odrzucony tylko dlatego, \u017ce nie jest wytworem „Zachodu”. To bardzo niepewny grunt, w zasadzie – prawie pewna katastrofa. Na realizacj\u0119 maj\u0105 szanse filmy, kt\u00f3re… c\u00f3\u017c, maj\u0105 szans\u0119. Czytaj – mo\u017cna przewidzie\u0107, i\u017c trafi\u0105 w target, jak cho\u0107by adaptacja filmowa ksi\u0105\u017cki Rafa\u0142a Kosika „Felix Net i Nika”. A i tu w komentarzach czasami p\u0142ynie jad. Wi\u0119c co – op\u0142aca si\u0119 w Polsce robi\u0107 filmy fantastyczne? Nie! Ostatnim klasykiem by\u0142a Seksmisja, z kt\u00f3rej do dzisiaj jeste\u015bmy dumni, ale kt\u00f3rej sukcesu nikomu jako\u015b si\u0119 nie chce powt\u00f3rzy\u0107. Z wy\u017cej wymienionych powod\u00f3w. Z\u0142y czas, z\u0142e miejsce \u00a0Pr\u00f3bowa\u0142 swego czasu Staszek M\u0105derek. „Gwiazdy w czerni” mia\u0142y by\u0107 pierwszym od dekady (albo ju\u017c dw\u00f3ch) Polskim filmem science-fiction z prawdziwego zdarzenia. [youtube]https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=XvbHqR1SEug[\/youtube] Zdj\u0119cia trwa\u0142y d\u0142ugo. Produkcja jeszcze d\u0142u\u017cej – \u017cadna Polska wytw\u00f3rnia nie chcia\u0142a wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z M\u0105derkiem. Nie dlatego, \u017ce nie umia\u0142 robi\u0107 film\u00f3w – bo to akurat wychodzi\u0142o mu \u015bwietnie. Dlatego, \u017ce ten konkretny fil mia\u0142 by\u0107 filmem SF. Co zrobi\u0142 nasz bohater? Ano, zacisn\u0105\u0142 pasa i ka\u017cde zarobione pieni\u0105dze wrzuca\u0142 w film. Nie je\u017adzi\u0142 na wakacje, weekendy, nie bawi\u0142 si\u0119, nie balowa\u0142. Tak by\u0142o w 2006, 09, 10… tak jest pewnie dzi\u015b, bo je\u015bli dobrze kojarz\u0119, film nigdy si\u0119 nie ukaza\u0142. Nowa krew I to w\u0142a\u015bnie dochodz\u0119 do czas\u00f3w obecnych. M\u0105derek mia\u0142 pecha – z\u0142y czas i z\u0142e miejsce. Tymczasem dzi\u015b na przeciw „powa\u017cnemu” kinu robi\u0105cemu kt\u00f3ry\u015b tam ju\u017c z serii film o Janie Pawle II, setn\u0105 komedie romantyczn\u0105 i n-ty dramat (cho\u0107 honor trzeba odda\u0107, \u017ce i tu pojawiaj\u0105 si\u0119 nadzwyczajnie dobre filmy, jak „Pod mocnym anio\u0142em” czy „Drog\u00f3wka”) wychodz\u0105 m\u0142odzi tw\u00f3rcy, kt\u00f3rzy nie mieli by szans przebi\u0107 si\u0119 do kin… gdyby nie internet i akcje takie jak „Polak potrafi”, czyli publiczne finansowanie. I tak do \u015bwiadomo\u015bci masowej przes\u0105czaj\u0105 si\u0119 informacje o Polskim serialu o Zombiech „Horda” Wiktora Kie\u0142czykowskiego, z kt\u00f3rym przez chwil\u0119 nawet romansowa\u0142em, i cho\u0107 nie wysz\u0142o z tego \u017cadne dziecko – gor\u0105co kibicuj\u0119. [youtube]https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=KLSf7_K7qvY[\/youtube] Pr\u00f3cz tego chcia\u0142bym si\u0119 skupi\u0107 na dw\u00f3ch produkcjach, kt\u00f3rych pomys\u0142y mnie dos\u0142ownie zelektryzowa\u0142y. Pierwszym b\u0119dzie bliski memu sensu – horror. Odludzie „Odludzie” to kolejne amatorskie podej\u015bcie do kina grozy (nie tylko w literaturze du\u017co si\u0119 w tym gatunku dzieje) – z tym, \u017ce to „amatorstwo” profesjonalne. Od jakiego\u015b czasu z zaciekawieniem przygl\u0105dam si\u0119 tw\u00f3rcom i jestem pod wra\u017ceniem czasu i si\u0142, jakie wk\u0142adaj\u0105 w to przedsi\u0119wzi\u0119cie. [youtube]https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=kWhoj9HvLMU[\/youtube] Drugim punktem b\u0119dzie nast\u0119pna moja mi\u0142o\u015b\u0107 – Science Fiction. Obecno\u015b\u0107 „Obecno\u015b\u0107” to typowy film dw\u00f3ch aktor\u00f3w. A pomys\u0142? Na pewno wart uwagi. Oto dwie kobiety zamkni\u0119te w kapsule ratunkowej musz\u0105 zmierzy\u0107 si\u0119 ze swoj\u0105 samotno\u015bci\u0105 i strachem przed \u015bmierci\u0105. Kapsu\u0142a p\u0119dzi bowiem prosto w s\u0142o\u0144ce. Proste? Proste. Ale potencja\u0142 ma. [youtube]https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=wiyGaWpaOuM[\/youtube] A to przecie\u017c dopiero szczyt g\u00f3ry lodowej. Na pewno znajdzie si\u0119 przynajmniej par\u0119na\u015bcie r\u00f3wnie interesuj\u0105cych projekt\u00f3w. Wystarczy tylko poszuka\u0107. Albo poczeka\u0107 – bo Stonawski na pewno o nich napisze.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2127,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15,10],"tags":[56,1266,191,1264,402,1263,1262,578,1265],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2126"}],"collection":[{"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2126"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2126\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2129,"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2126\/revisions\/2129"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2127"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2126"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2126"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2126"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}