{"id":2631,"date":"2015-06-10T00:37:50","date_gmt":"2015-06-09T23:37:50","guid":{"rendered":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/?p=2631"},"modified":"2015-06-10T01:00:56","modified_gmt":"2015-06-10T00:00:56","slug":"gdyby-wiedzmin-nie-byl-rasistowski","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/2015\/06\/gdyby-wiedzmin-nie-byl-rasistowski\/","title":{"rendered":"Gdyby Wied\u017amin nie by\u0142 rasistowski…"},"content":{"rendered":"

Wied\u017amin to gra, ksi\u0105\u017cka, film – \u015bwiat – rasistowski, seksistowski, homofobiczny i og\u00f3lnie nie pasuj\u0105cy do trend\u00f3w i upodoba\u0144 naszej cywilizacji. W Wied\u017aminie nie ma murzyn\u00f3w. Sapkowski nie pope\u0142ni\u0142 te\u017c \u017cadnych znacz\u0105cych w\u0105tk\u00f3w homoseksualnych (poza paroma pomniejszymi, lesbijskimi). Po sukcesie gry, kiedy ksi\u0105\u017cka ASa zosta\u0142a dostrze\u017cona przez czytelnik\u00f3w po drugiej stronie oceanu (15 miejsce na li\u015bcie bestseller\u00f3w NYT) okazuje si\u0119, \u017ce – owszem – bardzo fajne fantasy, ale nie do przyj\u0119cia, bo nie ma w nim murzyn\u00f3w. Przepraszam,\u00a0Afroamerykan\u00f3w.\u00a0<\/strong><\/p>\n

Nie mo\u017cna z tym walczy\u0107. Jak pisa\u0142em ostatnio<\/strong><\/a> – Wied\u017amin istotnie jest seksistowski. Dzi\u015b okazuje si\u0119 (i t\u0119 prawd\u0119 podj\u0119\u0142o par\u0119 zagranicznych i polskich serwis\u00f3w), \u017ce jest przede wszystkim rasistowski. Nic to, \u017ce s\u0105 pewne realia historyczne – bo to fantasy. Nic to, \u017ce \u015bwiat powinien by\u0107 sp\u00f3jny (smoki lataj\u0105, bo magia) i to cechuje dobr\u0105 opowie\u015b\u0107 fantastyczn\u0105. Nic to, \u017ce fabu\u0142a Sagi rozgrywa si\u0119 w pewnych okre\u015blonych warunkach i podejmuje (bardzo) tematy zwi\u0105zane z tolerancj\u0105. S\u0105 pewne grupy (LGBT), kt\u00f3re, je\u015bli nie dostan\u0105 czego\u015b czarno na bia\u0142ym, nie b\u0119d\u0105 umia\u0142y przyswoi\u0107 informacji. Wied\u017amin jest rasistowski, bo tak powiedzia\u0142y „zranione mniejszo\u015bci spo\u0142eczne” – czyli ci, kt\u00f3rym trzeba zado\u015b\u0107uczyni\u0107. Zawsze.<\/p>\n

M\u00f3g\u0142bym p\u00f3j\u015b\u0107 w stron\u0119 historii i bardzo \u0142atwo wykaza\u0107, \u017ce Polska przez wieki by\u0142a krajem multi-kulti i – co wi\u0119cej – robili\u015bmy to dobrze. \u0141atwo by\u0142oby te\u017c wskaza\u0107 na fakt, \u017ce kiedy tak wysoce rozwini\u0119te cywilizacyjnie kraje, jak Hiszpania, czy Francja wyrzuca\u0142y \u017byd\u00f3w, Kr\u00f3lestwo Polskie przyjmowa\u0142o ich, witaj\u0105c chlebem i sol\u0105. Przypomnie\u0107 nale\u017ca\u0142oby, \u017ce kraje w kt\u00f3rych teraz narasta ruch wszech tolerancji (dla wszystkich z wyj\u0105tkiem bia\u0142ych i hetero) przez stulecia sprowadza\u0142y sobie niewolnik\u00f3w, p\u00f3\u017aniej dopuszcza\u0142y si\u0119 masowych mord\u00f3w (ba, jeden z tych kraj\u00f3w jako jedyny<\/strong> na \u015bwiecie u\u017cy\u0142 broni nuklearnej przeciwko innemu pa\u0144stwu) i nawet teraz nie maj\u0105 si\u0119 czym chwali\u0107 w kwestii utrzymywania „pokoju i mi\u0142o\u015bci do bli\u017aniego” na \u015bwiecie. Polska jest jednak krajem homofob\u00f3w i za\u015bcianka, to wie ka\u017cdy. Tak samo, jak to, \u017ce istnia\u0142y polskie obozy eliminuj\u0105ce \u017cyd\u00f3w, a na lekcjach historii nie m\u00f3wi si\u0119 ju\u017c o powy\u017cszych wydarzeniach.<\/p>\n

No dobrze. To wyja\u015bnili\u015bmy sobie par\u0119 rzeczy. Wied\u017amin jest rasistowski, Polacy to za\u015bcianek i tak dalej. Ale co by by\u0142o, gdyby gra i ksi\u0105\u017cki nie by\u0142y tak sprzeczne z panuj\u0105cymi trendami?<\/p>\n

Spr\u00f3bujmy pogdyba\u0107.<\/p>\n

***<\/p>\n

Geralt i Jaskier szybko porzuciliby role przyjaci\u00f3\u0142 i zapa\u0142ali do siebie autentyczn\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105. Wkr\u00f3tce wzi\u0119liby \u015blub i \u017cyli szcz\u0119\u015bliwie, adoptuj\u0105c Ciri. Ta z kolei bardzo zaprzyja\u017ani\u0142aby si\u0119 z niejak\u0105 Milv\u0105. Yennefer, nie mog\u0105c si\u0119 pogodzi\u0107 z orientacj\u0105 Geralta (a raczej z wyborem, Yen przecie\u017c by\u0142aby wcieleniem tolerancji) podda\u0142aby si\u0119 magicznemu zabiegowi zmiany p\u0142ci i jako dominuj\u0105cy transwestyta kocha\u0142a si\u0119 z Triss za ka\u017cdym razem, kiedy tylko by si\u0119 widzia\u0142y.<\/p>\n

Yarpen zosta\u0142by przewodnicz\u0105cym partii LGBT i aktywnie walczy\u0142 o prawa ludzi – teraz zdziesi\u0105tkowanych, od kiedy Rada Czarodziejek wprowadzi\u0142a masow\u0105 eksterminacj\u0119 ludzi (w imi\u0119 wyr\u00f3wnania szans) i kontrol\u0119 narodzin „ludzkich szczeni\u0105t”. Elfy i Krasnoludy odzyska\u0142yby swoje tereny, ba, nawet zyska\u0142y nowe. Nilfgaardczycy, obrzucani kwiatami, pozdrawiani uk\u0142onami i paradami r\u00f3wno\u015bci, witani by byli na ulicach wszystkich kr\u00f3lestw p\u00f3\u0142nocy, jako „kiedy\u015b uciskani”, teraz – imigranci multikulti. Szybko pozajmowaliby wi\u0119kszo\u015b\u0107 znacz\u0105cych miejsc w radach i zdetronizowaliby poprzednich w\u0142adc\u00f3w, wprowadzaj\u0105c swoje prawo i zwyczaje.<\/p>\n

Nie by\u0142oby wojen. Nie by\u0142oby pogromu Cintry, ani bitwy pod Sodden. Calanthe znalaz\u0142aby prac\u0119 jako kierowniczka sprz\u0105taczek na dworze i jaki\u015b czas p\u00f3\u017aniej rzuci\u0142aby si\u0119 z mur\u00f3w. Dzier\u017cby w\u00a0Brokilionie zapewnione by mia\u0142y spok\u00f3j, o ile oczywi\u015bcie udzieli\u0142yby miejsca uchod\u017acom z Nilfgaardu – a, \u017ce by tego nie zrobi\u0142y, ich las zosta\u0142by zr\u00f3wnany z ziemi\u0105 podczas najwi\u0119kszej parady r\u00f3wno\u015bci w dziejach. Smoki zosta\u0142yby obj\u0119te ochron\u0105 w specjalnych rezerwatach, a u szyi ka\u017cdego z nich dynda\u0142by, zaczepiony na \u0142a\u0144cuchu obro\u0144ca z partii „Najpi\u0119kniejszych”.<\/p>\n

Wszyscy \u017cyliby dobrze, dostatnio i w og\u00f3lnym zrozumieniu i poszanowaniu. No chyba, \u017ce byliby hetero, lub te\u017c biali – wtedy musieliby okazywa\u0107 na ka\u017cdym kroku, \u017ce nie maj\u0105 nic przeciwko nikomu. Wkr\u00f3tce ludzie zostaliby poszukiwanymi pracownikami jako s\u0142udzy w bogatych, krasnoludzkich i elfickich domach Nilfgaardczyk\u00f3w. Oczywi\u015bcie, za darmo – jako sta\u017cy\u015bci.<\/p>\n

I zostaje najwa\u017cniejsze pytanie – czym zaj\u0105\u0142by si\u0119 Geralt i inni wied\u017amini?<\/p>\n

Potwory, jako zagro\u017cone gatunki, zosta\u0142yby umieszczone pod ochron\u0105. Wied\u017amin sp\u0119dza\u0142by za\u015b czas na bieganiu pomi\u0119dzy urz\u0119dami, by udowadnia\u0107, i\u017c ma zezwolenie na swoje miecze (kt\u00f3re w ko\u0144cu zosta\u0142yby mu odebrane, jako przedmioty wyj\u0105tkowo niebezpieczne). By\u0107 mo\u017ce podj\u0105\u0142by si\u0119 pracy jako ochroniarz, ale szybko by go stamt\u0105d wyrzucono za wyj\u0105tkow\u0105 brutalno\u015b\u0107 i z\u0142e podej\u015bcie do klienta. P\u00f3\u017aniej pr\u00f3bowa\u0142by si\u0142 w rybo\u0142\u00f3wstwie – kr\u00f3tko. Wkr\u00f3tce wysz\u0142oby na jaw, \u017ce uzale\u017cniony jest od psychoaktywnych \u015brodk\u00f3w i odes\u0142a\u0142oby go do zamkni\u0119tego o\u015brodka odwykowo-resocjalizacyjnych, gdzie czasami na szybki seks wpada\u0142by Jaskier.<\/p>\n

Tam Geralt \u00a0mia\u0142by szans\u0119 spotka\u0107 swoje znajome czarodziejki, teraz na odwyku od magii. Ta ostatecznie te\u017c zosta\u0142aby zakazana – raz jako niepasuj\u0105ca z profilem forma kultu, dwa – w ramach akcji usuwania podzia\u0142\u00f3w klasowych.<\/p>\n

I wszyscy \u017cyliby d\u0142ugo i by\u0142oby im t\u0119czowo.<\/p>\n

—-<\/p>\n

I jak wygl\u0105da teraz \u015bwiat Wied\u017amina? Chaos, brak logiki? „No tak, ale Wied\u017amin 3 to nie jest adaptacja ksi\u0105\u017cki od historii, tylko – no w\u0142a\u015bnie! – fantasy. Czyli tw\u00f3rcy mog\u0105 doda\u0107 do tego \u015bwiata, co im si\u0119 podoba i co uwa\u017caj\u0105 za s\u0142uszne.”\u00a0<\/strong><\/a><\/p>\n

\"Geralt_2\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wied\u017amin to gra, ksi\u0105\u017cka, film – \u015bwiat – rasistowski, seksistowski, homofobiczny i og\u00f3lnie nie pasuj\u0105cy do trend\u00f3w i upodoba\u0144 naszej cywilizacji. W Wied\u017aminie nie ma murzyn\u00f3w. Sapkowski nie pope\u0142ni\u0142 te\u017c \u017cadnych znacz\u0105cych w\u0105tk\u00f3w homoseksualnych (poza paroma pomniejszymi, lesbijskimi). Po sukcesie gry, kiedy ksi\u0105\u017cka ASa zosta\u0142a dostrze\u017cona przez czytelnik\u00f3w po drugiej stronie oceanu (15 miejsce na li\u015bcie bestseller\u00f3w NYT) okazuje si\u0119, \u017ce – owszem – bardzo fajne fantasy, ale nie do przyj\u0119cia, bo nie ma w nim murzyn\u00f3w. Przepraszam,\u00a0Afroamerykan\u00f3w.\u00a0 Nie mo\u017cna z tym walczy\u0107. Jak pisa\u0142em ostatnio – Wied\u017amin istotnie jest seksistowski. Dzi\u015b okazuje si\u0119 (i t\u0119 prawd\u0119 podj\u0119\u0142o par\u0119 zagranicznych i polskich serwis\u00f3w), \u017ce jest przede wszystkim rasistowski. Nic to, \u017ce s\u0105 pewne realia historyczne – bo to fantasy. Nic to, \u017ce \u015bwiat powinien by\u0107 sp\u00f3jny (smoki lataj\u0105, bo magia) i to cechuje dobr\u0105 opowie\u015b\u0107 fantastyczn\u0105. Nic to, \u017ce fabu\u0142a Sagi rozgrywa si\u0119 w pewnych okre\u015blonych warunkach i podejmuje (bardzo) tematy zwi\u0105zane z tolerancj\u0105. S\u0105 pewne grupy (LGBT), kt\u00f3re, je\u015bli nie dostan\u0105 czego\u015b czarno na bia\u0142ym, nie b\u0119d\u0105 umia\u0142y przyswoi\u0107 informacji. Wied\u017amin jest rasistowski, bo tak powiedzia\u0142y „zranione mniejszo\u015bci spo\u0142eczne” – czyli ci, kt\u00f3rym trzeba zado\u015b\u0107uczyni\u0107. Zawsze. M\u00f3g\u0142bym p\u00f3j\u015b\u0107 w stron\u0119 historii i bardzo \u0142atwo wykaza\u0107, \u017ce Polska przez wieki by\u0142a krajem multi-kulti i – co wi\u0119cej – robili\u015bmy to dobrze. \u0141atwo by\u0142oby te\u017c wskaza\u0107 na fakt, \u017ce kiedy tak wysoce rozwini\u0119te cywilizacyjnie kraje, jak Hiszpania, czy Francja wyrzuca\u0142y \u017byd\u00f3w, Kr\u00f3lestwo Polskie przyjmowa\u0142o ich, witaj\u0105c chlebem i sol\u0105. Przypomnie\u0107 nale\u017ca\u0142oby, \u017ce kraje w kt\u00f3rych teraz narasta ruch wszech tolerancji (dla wszystkich z wyj\u0105tkiem bia\u0142ych i hetero) przez stulecia sprowadza\u0142y sobie niewolnik\u00f3w, p\u00f3\u017aniej dopuszcza\u0142y si\u0119 masowych mord\u00f3w (ba, jeden z tych kraj\u00f3w jako jedyny na \u015bwiecie u\u017cy\u0142 broni nuklearnej przeciwko innemu pa\u0144stwu) i nawet teraz nie maj\u0105 si\u0119 czym chwali\u0107 w kwestii utrzymywania „pokoju i mi\u0142o\u015bci do bli\u017aniego” na \u015bwiecie. Polska jest jednak krajem homofob\u00f3w i za\u015bcianka, to wie ka\u017cdy. Tak samo, jak to, \u017ce istnia\u0142y polskie obozy eliminuj\u0105ce \u017cyd\u00f3w, a na lekcjach historii nie m\u00f3wi si\u0119 ju\u017c o powy\u017cszych wydarzeniach. No dobrze. To wyja\u015bnili\u015bmy sobie par\u0119 rzeczy. Wied\u017amin jest rasistowski, Polacy to za\u015bcianek i tak dalej. Ale co by by\u0142o, gdyby gra i ksi\u0105\u017cki nie by\u0142y tak sprzeczne z panuj\u0105cymi trendami? Spr\u00f3bujmy pogdyba\u0107. *** Geralt i Jaskier szybko porzuciliby role przyjaci\u00f3\u0142 i zapa\u0142ali do siebie autentyczn\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105. Wkr\u00f3tce wzi\u0119liby \u015blub i \u017cyli szcz\u0119\u015bliwie, adoptuj\u0105c Ciri. Ta z kolei bardzo zaprzyja\u017ani\u0142aby si\u0119 z niejak\u0105 Milv\u0105. Yennefer, nie mog\u0105c si\u0119 pogodzi\u0107 z orientacj\u0105 Geralta (a raczej z wyborem, Yen przecie\u017c by\u0142aby wcieleniem tolerancji) podda\u0142aby si\u0119 magicznemu zabiegowi zmiany p\u0142ci i jako dominuj\u0105cy transwestyta kocha\u0142a si\u0119 z Triss za ka\u017cdym razem, kiedy tylko by si\u0119 widzia\u0142y. Yarpen zosta\u0142by przewodnicz\u0105cym partii LGBT i aktywnie walczy\u0142 o prawa ludzi – teraz zdziesi\u0105tkowanych, od kiedy Rada Czarodziejek wprowadzi\u0142a masow\u0105 eksterminacj\u0119 ludzi (w imi\u0119 wyr\u00f3wnania szans) i kontrol\u0119 narodzin „ludzkich szczeni\u0105t”. Elfy i Krasnoludy odzyska\u0142yby swoje tereny, ba, nawet zyska\u0142y nowe. Nilfgaardczycy, obrzucani kwiatami, pozdrawiani uk\u0142onami i paradami r\u00f3wno\u015bci, witani by byli na ulicach wszystkich kr\u00f3lestw p\u00f3\u0142nocy, jako „kiedy\u015b uciskani”, teraz – imigranci multikulti. Szybko pozajmowaliby wi\u0119kszo\u015b\u0107 znacz\u0105cych miejsc w radach i zdetronizowaliby poprzednich w\u0142adc\u00f3w, wprowadzaj\u0105c swoje prawo i zwyczaje. Nie by\u0142oby wojen. Nie by\u0142oby pogromu Cintry, ani bitwy pod Sodden. Calanthe znalaz\u0142aby prac\u0119 jako kierowniczka sprz\u0105taczek na dworze i jaki\u015b czas p\u00f3\u017aniej rzuci\u0142aby si\u0119 z mur\u00f3w. Dzier\u017cby w\u00a0Brokilionie zapewnione by mia\u0142y spok\u00f3j, o ile oczywi\u015bcie udzieli\u0142yby miejsca uchod\u017acom z Nilfgaardu – a, \u017ce by tego nie zrobi\u0142y, ich las zosta\u0142by zr\u00f3wnany z ziemi\u0105 podczas najwi\u0119kszej parady r\u00f3wno\u015bci w dziejach. Smoki zosta\u0142yby obj\u0119te ochron\u0105 w specjalnych rezerwatach, a u szyi ka\u017cdego z nich dynda\u0142by, zaczepiony na \u0142a\u0144cuchu obro\u0144ca z partii „Najpi\u0119kniejszych”. Wszyscy \u017cyliby dobrze, dostatnio i w og\u00f3lnym zrozumieniu i poszanowaniu. No chyba, \u017ce byliby hetero, lub te\u017c biali – wtedy musieliby okazywa\u0107 na ka\u017cdym kroku, \u017ce nie maj\u0105 nic przeciwko nikomu. Wkr\u00f3tce ludzie zostaliby poszukiwanymi pracownikami jako s\u0142udzy w bogatych, krasnoludzkich i elfickich domach Nilfgaardczyk\u00f3w. Oczywi\u015bcie, za darmo – jako sta\u017cy\u015bci. I zostaje najwa\u017cniejsze pytanie – czym zaj\u0105\u0142by si\u0119 Geralt i inni wied\u017amini? Potwory, jako zagro\u017cone gatunki, zosta\u0142yby umieszczone pod ochron\u0105. Wied\u017amin sp\u0119dza\u0142by za\u015b czas na bieganiu pomi\u0119dzy urz\u0119dami, by udowadnia\u0107, i\u017c ma zezwolenie na swoje miecze (kt\u00f3re w ko\u0144cu zosta\u0142yby mu odebrane, jako przedmioty wyj\u0105tkowo niebezpieczne). By\u0107 mo\u017ce podj\u0105\u0142by si\u0119 pracy jako ochroniarz, ale szybko by go stamt\u0105d wyrzucono za wyj\u0105tkow\u0105 brutalno\u015b\u0107 i z\u0142e podej\u015bcie do klienta. P\u00f3\u017aniej pr\u00f3bowa\u0142by si\u0142 w rybo\u0142\u00f3wstwie – kr\u00f3tko. Wkr\u00f3tce wysz\u0142oby na jaw, \u017ce uzale\u017cniony jest od psychoaktywnych \u015brodk\u00f3w i odes\u0142a\u0142oby go do zamkni\u0119tego o\u015brodka odwykowo-resocjalizacyjnych, gdzie czasami na szybki seks wpada\u0142by Jaskier. Tam Geralt \u00a0mia\u0142by szans\u0119 spotka\u0107 swoje znajome czarodziejki, teraz na odwyku od magii. Ta ostatecznie te\u017c zosta\u0142aby zakazana – raz jako niepasuj\u0105ca z profilem forma kultu, dwa – w ramach akcji usuwania podzia\u0142\u00f3w klasowych. I wszyscy \u017cyliby d\u0142ugo i by\u0142oby im t\u0119czowo. —- I jak wygl\u0105da teraz \u015bwiat Wied\u017amina? Chaos, brak logiki? „No tak, ale Wied\u017amin 3 to nie jest adaptacja ksi\u0105\u017cki od historii, tylko – no w\u0142a\u015bnie! – fantasy. Czyli tw\u00f3rcy mog\u0105 doda\u0107 do tego \u015bwiata, co im si\u0119 podoba i co uwa\u017caj\u0105 za s\u0142uszne.”\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2633,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[1407,818,1022,19,1020,78],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2631"}],"collection":[{"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2631"}],"version-history":[{"count":6,"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2631\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2640,"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2631\/revisions\/2640"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2633"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2631"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2631"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2631"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}