Czym jest dobry film? Czy tylko „widowiskiem”, jak to si\u0119 teraz \u0142adnie nazywa, po kt\u00f3rym wychodzi si\u0119 z kina rozlu\u017anionym i wraca do swoich zaj\u0119\u0107, czy czym\u015b, co w nas zostaje – histori\u0105, kt\u00f3r\u0105 prze\u017cywamy wci\u0105\u017c i wci\u0105\u017c, rozk\u0142adaj\u0105c na czynniki pierwsze? By\u0107 mo\u017ce i tym i tym, w ko\u0144cu nie g\u00f3rnolotnych historii oczekuje si\u0119 po wytworach Marvela, a dobrego widowiska w\u0142a\u015bnie. Napi\u0119cia. Dawki emocji. Z drugiej strony s\u0105 filmy, kt\u00f3re nie powinny schodzi\u0107 poni\u017cej pewnego poziomu. Dla mnie zawsze takimi filmami by\u0142y „Star Wars” – mitologia naszych czas\u00f3w, zbi\u00f3r wszystkiego, co ju\u017c by\u0142o w nowym i smacznym sosie. Moc by\u0142a pewn\u0105 filozofi\u0105, Jedi i Sithowie narz\u0119dziami swoich idei. W nowej trylogii Lucasa, chocia\u017c krytykowanej, pojawi\u0142a si\u0119 wspania\u0142a intryga polityczna, kt\u00f3ra bardzo du\u017co wnios\u0142a do Uniwersum. To nie by\u0142y pe\u0142ne namys\u0142u, filozoficzne filmy, ale te\u017c nie by\u0142y jej pozbawione – szczeg\u00f3lnie cz\u0119\u015bci IV-VI. Robi\u0142y to, co fantastyka zawsze robi\u0142a dobrze – przemyca\u0142y pewne wy\u017csze my\u015bli pod mask\u0105 prostej historii.<\/p>\n
I tu dochodz\u0119 do „The Force Awakens” – zaraz po seansie by\u0142em naprawd\u0119 wniebowzi\u0119ty. W trakcie niego, w pewnych momentach mia\u0142em w oczach \u0142zy. A potem dosz\u0142o do mnie, \u017ce to po prostu nostalgia. Chcia\u0142em by film by\u0142 dobry, a Abrams sprawi\u0142, by nie by\u0142 a\u017c tak z\u0142y. Jak sprytny czarodziej zaczarowa\u0142 mnie na czas seansu i par\u0119 chwil p\u00f3\u017aniej. Ka\u017cda iluzja jednak kiedy\u015b si\u0119 ko\u0144czy – oto par\u0119 problem\u00f3w, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce film nie umie sam siebie obroni\u0107. Od premiery min\u0119\u0142o du\u017co czasu, dlatego pozwalam sobie na spoilery.<\/p>\n
#1 PROBLEM Z ZAWI\u0104ZANIEM AKCJI\u00a0<\/strong><\/p>\n Ka\u017cda opowie\u015b\u0107 ma pocz\u0105tek – nawet osobne kawa\u0142ki tego samego cyklu musz\u0105 trzyma\u0107 si\u0119 pewnej struktury tworzenia opowie\u015bci. Pow\u00f3d jest prosty – odbiorca nie mo\u017ce si\u0119 pogubi\u0107. Podobnie jak w IV cz\u0119\u015bci, w TFA zostajemy wtr\u0105ceni w \u015brodek pewnego konfliktu, o kt\u00f3rym w gruncie rzeczy niewiele wiemy. Abrams mia\u0142 u\u0142atwione zadanie, bo w przeciwie\u0144stwie do „Nowej Nadziei” widz wie ju\u017c bardzo dobrze, czym jest i jak wygl\u0105da \u015bwiat SW. A mimo to wykaza\u0142 si\u0119 niezgrabno\u015bci\u0105. U Lucasa w histori\u0119 jeste\u015bmy wprowadzani stopniowo. Zaczyna si\u0119 od „trz\u0119sienia ziemi”, haustu powietrza przy ogromie pokazanego nam Gwiezdnego Niszczyciela, potem za\u015b przenosimy si\u0119 na farm\u0119 do m\u0142odego ch\u0142opaka, kt\u00f3ry spotyka mistrza. I wszystko zaczyna si\u0119 powoli rozkr\u0119ca\u0107. Abrams, mam takie wra\u017cenie, chcia\u0142 widza oszo\u0142omi\u0107 natarczywo\u015bci\u0105 i terrorem „First Order” – i troch\u0119 przesadzi\u0142. Oto jaka\u015b planeta, jaki\u015b ob\u00f3z, jaki\u015b cz\u0142owiek kt\u00f3rego nie znamy (chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej umiera), tajne plany i pilot rebelii – moment i\u00a0nadlatuje Imp… First Order, zaczyna si\u0119 eksterminacja. Akcja gna do przodu na \u0142eb, na szyj\u0119. Ani chwili oddechu. Wybuchy, akcja, jeszcze wi\u0119cej akcji. I tak naprawd\u0119 do ko\u0144ca nie wiadomo, co si\u0119 dzia\u0142o przez te trzydzie\u015bci lat, jaka jest sytuacja Republiki, czemu Ruch Oporu ci\u0105gle istnieje – czemu istnieje Imp… First Order? Tak si\u0119 teraz robi filmy, wiem – szybko i widowiskowo. Ale troch\u0119 \u017cal, bo po poczuciu dezorientacji nie nast\u0119puje wyja\u015bnienie, a film rwie dalej, przeplataj\u0105c sceny akcji, z humorystycznymi i dramatycznymi – jak w momencie, kiedy niszczona zostaje siedziba Republiki, Rey zostaje porwana,\u00a0jeszcze nie przebrzmia\u0142 mi w uszach krzyk milion\u00f3w istnie\u0144, a tu ju\u017c Han rzuca dowcipn\u0105 uwag\u0119 o w\u0142osach Lei. Je\u017celi Abrams chcia\u0142 swojego widza wrzuci\u0107 na g\u0142\u0119bok\u0105 wod\u0119, to ju\u017c go tam pozostawi\u0142 – i to bez ko\u0142a ratunkowego.<\/p>\n #2 PROBLEM Z FABU\u0141\u0104\u00a0<\/strong><\/p>\n To, \u017ce sama akcja rwie wci\u0105\u017c naprz\u00f3d, to nawet nie by\u0142by taki problem, gdyby TFA mia\u0142o co\u015b do dodania swoj\u0105 fabu\u0142\u0105. Ale nie ma. Mamy dziewczyn\u0119 z pustynnej planety (dla niepoznaki nazwanej Jakku), kt\u00f3ra zostaje wybrana do misji (i zostania Jedi), kt\u00f3ra spotyka pierwszego mistrza (Han), kt\u00f3ry wskazuje jej drog\u0119, a kt\u00f3ry jeszcze w tym samym filmie zginie pokonany przez badassa nr.2 (je\u017celi chodzi o rang\u0119). Mamy posta\u0107 humorystyczn\u0105 (Finn), podbijaj\u0105cego serca robota z WA\u017bNYMI PLANAMI (BB8), kt\u00f3re musz\u0105 dosta\u0107 si\u0119 w okre\u015blone miejsce i depcz\u0105ce po pi\u0119tach Imp… First Order. No dobrze, jest jeszcze najwyra\u017aniej wolna Republika, ale z tym problemem Abrams radzi sobie po prostu j\u0105 wysadzaj\u0105c, zanim w og\u00f3le co\u015b wi\u0119cej zostanie o niej powiedziane. Mamy ma\u0142\u0105 baz\u0119 Ruchu Oporu, kilku dzielnych \u015bmia\u0142k\u00f3w, wspania\u0142ego pilota-zawadiak\u0119 (czyli co by by\u0142o, gdyby Han wst\u0105pi\u0142 do wojska), wreszcie JESZCZE WI\u0118KSZ\u0104 Gwiazd\u0119 \u015amierci, kt\u00f3r\u0105 (zn\u00f3w dla niepoznaki) nazwano „Starkiller”. Szczerze m\u00f3wi\u0105c, mia\u0142em nadziej\u0119 przynajmniej na troch\u0119 powa\u017cniejsz\u0105 bitw\u0119 kosmiczn\u0105, ale nie – dzielni rebelia\u0144ci zn\u00f3w polecieli w paru na wielk\u0105 baz\u0119 i dzi\u0119ki odnalezieniu s\u0142abego punktu zmietli j\u0105 w py\u0142. Jupii. Wielkie zwyci\u0119stwo, rado\u015b\u0107, tajemnicza scena, napisy.<\/p>\n „Gwiezdne Wojny” Lucasa nigdy nie by\u0142y zbyt innowacyjne, bo czerpa\u0142y gar\u015bciami z popkultury, ba\u015bni, mitologii. „Gwiezdne Wojny” Abramsa czerpi\u0105 jednak gar\u015bciami z… samych siebie, w pewnym sensie zyskuj\u0105c troch\u0119 autoironiczny wyd\u017awi\u0119k. To po prostu „Nowa Nadzieja” podana jeszcze raz. I je\u017celi tamte rozwi\u0105zania (kilka X-Wing\u00f3w\u00a0vs. wielka baza wojskowa) mo\u017cna zrozumie\u0107 poprzez problem pieni\u0119dzmi na efekty specjalne (i w og\u00f3le problem z efektami), to ju\u017c tu ca\u0142a sprawa wygl\u0105da po prostu \u015bmiesznie. Tam to by\u0142a heroiczna, samob\u00f3jcza misja dzielnych Rebeliant\u00f3w, tu oczekiwanie a\u017c „zn\u00f3w im si\u0119 uda”. Epicki wybuch by\u0142 po prostu fajerwerkiem, kt\u00f3ry i tak musia\u0142 nast\u0105pi\u0107. Nuda.<\/p>\n #3 PROBLEM Z REY<\/strong><\/p>\n Sierota, pustynna planeta na peryferiach galaktyki – przeznaczenie w ko\u0144cu wyci\u0105ga r\u0119k\u0119. Rey to \u017ce\u0144ska wersja Luke’a. Ale podczas, kiedy Luke d\u0142ugo (chocia\u017c i tak bardzo kr\u00f3tko jak na Jedi) odkrywa\u0142, czym jest Moc, Rey ju\u017c od pocz\u0105tku filmu jest cudowna. To silna kobieta, wr\u0119cz terminator Jedi. Bez problemu pilotuje Soko\u0142a Millennium, mimo, \u017ce wcze\u015bniej nie mia\u0142a styczno\u015bci z tak du\u017cymi statkami. Ba, robi to lepiej ni\u017c Han Solo, nawet rozgryzaj\u0105c poszczeg\u00f3lne podzespo\u0142y statku. Jak si\u0119 okazuje p\u00f3\u017aniej, mieczem robi lepiej od szkolonego przez samego Luke’a morderc\u0119 innych szkolonych Jedi. Zapewne dlatego, \u017ce na plecach nosi kij i na Jakku musia\u0142a go u\u017cywa\u0107. Ma\u0142o tego, kiedy Luke mozolnie poznawa\u0142 tajniki mocy i dopiero w drugim filmie jest zdolny (przy dosy\u0107 du\u017cym skupieniu) przyzwa\u0107 sw\u00f3j miecz, Rey robi to par\u0119 godzin po tym, jak dowiaduje si\u0119, \u017ce co\u015b takiego jak Moc istnieje – i to w \u015brodku walki. A jakby jeszcze by\u0142o ma\u0142o – pokonuje w pojedynku na Moc Kylo Rena – tak, dok\u0142adnie tego samego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry na pocz\u0105tku filmu sam\u0105 si\u0142\u0105 woli unieruchomi\u0142 w powietrzu strza\u0142 z blastera i nawet niespecjalnie si\u0119 tym przej\u0105\u0142. Rey jest idealna, potrafi wszystko i za co si\u0119 nie we\u017amie, to zrobi doskonale. Jak widz si\u0119 mo\u017ce z ni\u0105 zidentyfikowa\u0107? Ot\u00f3\u017c nie mo\u017ce. Bo Rey jest po prostu zbyt idealna. Kropka.<\/p>\n![\"Nawi\u0105zanie\"](\"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/Nawi\u0105zanie.jpg\")
<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n