{"id":2854,"date":"2017-01-09T22:06:46","date_gmt":"2017-01-09T21:06:46","guid":{"rendered":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/?p=2854"},"modified":"2017-01-09T22:06:46","modified_gmt":"2017-01-09T21:06:46","slug":"czy-polski-horror-nie-ma-szans","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/2017\/01\/czy-polski-horror-nie-ma-szans\/","title":{"rendered":"Czy polski horror nie ma szans?"},"content":{"rendered":"

Napisa\u0142 \u0141ukasz Orbitowski na swoim blogu s\u0142\u00f3w par\u0119<\/a> – zdanie, od kt\u00f3rego mo\u017cna zaczyna\u0107 opowie\u015b\u0107, bo Orbitowski lubi na blogu pisa\u0107 i jego wpisy s\u0105 co najmniej tak samo wci\u0105gaj\u0105ce, jak ksi\u0105\u017cki by\u0142ego ju\u017c\u00a0kr\u00f3la polskiej grozy. Dlaczego „by\u0142ego”? Bo sam autor wielokrotnie zaznacza\u0142, \u017ce horrorem ju\u017c si\u0119 nie para. M\u00f3wi\u0142 te\u017c, \u017ce g\u0142\u00f3wnie dlatego, i\u017c\u00a0nie ma ju\u017c na horror pomys\u0142u, niemniej gatunek ten nadal go fascynuje. Wida\u0107 to cho\u0107by i po omawianym wpisie, w kt\u00f3rym wyg\u0142asza opini\u0119, jakoby polska groza nie mia\u0142a szans na zaistnienie. Czy jest tak naprawd\u0119? Chyba tylko czas mo\u017ce pokaza\u0107, ale s\u0142\u00f3w pisarza miary Orbitowskiego nie spos\u00f3b pomin\u0105\u0107 milczeniem.\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Polski horror jest jak polska pi\u0142ka no\u017cna, polskie kino widowiskowe, polski transport publiczny, polskie elektrownie atomowe i wiele innych rzeczy \u2013 to znaczy nie uda\u0142 si\u0119 i nigdy si\u0119 nie uda. Grabi\u0144ski przymiera\u0142 g\u0142odem. Gdyby Stephen King urodzi\u0142 si\u0119 w Polsce, mia\u0142by bloga, pracowa\u0142by na kasie w Lidlu, a w najlepszym razie pisa\u0142 linie dialogowe do \u201ePrawa Agaty\u201d czy czego\u015b podobnego.<\/span><\/p>\n

– pisze Orbitowski<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Pomijaj\u0105c to, \u017ce polska pi\u0142ka no\u017cna radzi sobie ostatnio jakby lepiej, a i nie spos\u00f3b zapomnie\u0107 jej wcze\u015bniejszych sukces\u00f3w, polskie kino widowiskowe te\u017c ostatnio ma nowe pomys\u0142y i co\u015b zdaje si\u0119 zmienia\u0107, a transport publiczny to ju\u017c nie te same rozklekotane pojazdy co dwadzie\u015bcia lat temu (mo\u017ce poza poci\u0105gami, te zawsze zdaj\u0105 si\u0119 by\u0107 wr\u0119cz stworzone dla klimat\u00f3w grozy), \u0142atwo mo\u017cna poj\u0105\u0107, o co Orbitowskiemu chodzi – Polska nie wydaje si\u0119 by\u0107 krajem w kt\u00f3rym horror dobrze si\u0119 sprzedaje. Co zreszt\u0105 sam autor zaznacza:<\/p>\n

W Polsce, gdzie fatamorgan\u0119 marze\u0144 wyznacza \u015brednia krajowa (nieca\u0142e tysi\u0105c euro), gdzie wydostanie si\u0119 z prowincji przypomina pielgrzymk\u0119 do Medjugorie, a samotna matka zamiast pomocy dostaje centralny wpierdol, nie potrzeba \u017cadnych horror\u00f3w.<\/p><\/blockquote>\n

I nie potrafi\u0119 si\u0119 z Orbitowskim nie zgodzi\u0107. W my\u015bl zasady, \u017ce trwa jest zawsze bardziej zielona na przeciwleg\u0142ym brzegu rzeki, tak\u017ce i czytelnicze upodobania sk\u0142aniaj\u0105c si\u0119 ku temu, czego w otoczeniu si\u0119 nie znajdzie. W latach 80 i wcze\u015bniej by\u0142a to literatura science-fiction, pozwalaj\u0105ca oderwa\u0107 si\u0119 od ziemi, jej problem\u00f3w i dosy\u0107 ponurego ustroju. Przypomn\u0119, \u017ce SF dociera\u0142a dodatkowo z Zachodu – mitycznej krainy, gdzie „musi by\u0107 jaka\u015b cywilizacja”. P\u00f3\u017aniej przysz\u0142o (i utrzymuje si\u0119 nadal) zafascynowanie fantasy. A horror? Je\u015bli wierzy\u0107 Orbitowskiemu, w naszym kraju mamy go za du\u017co, by kto\u015b chcia\u0142 sobie jeszcze dok\u0142ada\u0107.<\/p>\n

I tak mo\u017cna by to zostawi\u0107 – wszystko zdaje si\u0119 uk\u0142ada\u0107 w miar\u0119 logicznie i sp\u00f3jnie. Tyle, \u017ce – o ile si\u0119 z \u0141ukaszem zgadzam – nie mog\u0119 by\u0107 zgodny\u00a0w pe\u0142ni. Czy Polska to kraj, gdzie ludzie krzywo si\u0119 na groz\u0119 patrz\u0105? Jak najbardziej. Cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b z powod\u00f3w podanych wy\u017cej, cz\u0119\u015b\u0107, bo „potwory i strachy” jako\u015b nie wsp\u00f3\u0142graj\u0105 z obrazem dobrego chrze\u015bcijanina (cho\u0107 i tu uog\u00f3lnia\u0107 nie mo\u017cna). Jednak w jednym si\u0119 \u0141ukasz Orbitowski myli – ludzie, kt\u00f3rzy my\u015bl\u0105 w taki spos\u00f3b to w wi\u0119kszo\u015bci nie jest target tw\u00f3rc\u00f3w grozy. Ba, nie s\u0105dz\u0119 nawet, by by\u0142 to target tw\u00f3rc\u00f3w fantastyki. Targetem obecnej literatury s\u0105 bowiem ludzie \u017cyj\u0105cy w sieci – czy mo\u017ce powiem dosadniej – w „globalnej wiosce”. Odbiorca grozy to cz\u0142owiek, kt\u00f3ry wie co to Netflix, Amazon, Allegro, czy Ebay. Czasami chodzi do kina na filmy o superbohaterach, czasami ogl\u0105da seriale w domu, na pewno spotka\u0142 si\u0119 z fenomenem „The Walking Dead” czy „Westworld”. M\u00f3wi\u0105c kr\u00f3cej – to cz\u0142owiek, dla kt\u00f3rego \u015bwiat nie jest ogrodzony przez granice naszego kraju, a \u017cyje popkultur\u0105.<\/p>\n

No to czemu w takim razie ten polski horror nie hula ju\u017c po ksi\u0119garniach – spytacie. Poniek\u0105d… tak\u017ce z powod\u00f3w, o kt\u00f3rych Orbit wspomina\u0142. Polska to nie jest kraj \u0142atwy dla tego rodzaju tw\u00f3rczo\u015bci\u00a0– ilustruje to cho\u0107by przypadek filmu „C\u00f3rki dancingu”, reklamowanego jako musical i komedia, a zawieraj\u0105cego sceny gore i w\u0105tki grozy – i w ten spos\u00f3b reklamowanego dopiero w USA, gdzie w\u0142a\u015bnie wchodzi na reklamy. Horror jest bowiem ryzykowny – trudno przepchn\u0105\u0107 co\u015b „nowego”, je\u015bli panuje przekonanie, \u017ce Polacy lubi\u0105 \u0142atwo, szybko i najlepiej \u017ceby nie by\u0142o anga\u017cuj\u0105ce umys\u0142owo. \u015amiem jednak twierdzi\u0107, \u017ce Polacy s\u0105 takimi samymi lud\u017ami, jak i obywatele reszty \u015bwiata, lub te\u017c nawet bardziej wymagaj\u0105cymi. Podpieram si\u0119 tu ocenami tworzonych na jedno kopyto komedii romantycznych, oraz liczbami czytelnik\u00f3w w grupach zainteresowa\u0144 po\u015bwi\u0119conych na przyk\u0142ad Stephenowi Kingowi.<\/p>\n

Nisza polskiej grozy<\/strong><\/p>\n

Problem moim zdaniem le\u017cy gdzie indziej – ot\u00f3\u017c odbiorcy nie wiedz\u0105 o produkcie. I tyczy si\u0119 to tak ksi\u0105\u017cek jak i film\u00f3w.<\/p>\n

Ju\u017c kiedy\u015b o tym wspomina\u0142em – to takie b\u0142\u0119dne ko\u0142o.<\/strong> Wydawcy nie inwestuj\u0105 w polski horror, bo to ryzykowne i brak czytelnik\u00f3w -> wi\u0119c czytelnicy nie wiedz\u0105 \u017ce polski horror istnieje -> wi\u0119c wydawcy nie inwestuj\u0105 w polski horror, bo to ryzykowne i brak czytelnik\u00f3w. Do\u0142\u00f3\u017cmy do tego kryzys czytelnictwa, do\u0142\u00f3\u017cmy wielkie sieci\u00f3wki, kt\u00f3re nie p\u0142ac\u0105 wydawcom, do\u0142\u00f3\u017cmy brak pieni\u0119dzy wydawc\u00f3w, do\u0142\u00f3\u017cmy omawiany wy\u017cej fakt, kt\u00f3ry zauwa\u017cy\u0142 Orbitowski i kt\u00f3rego zanegowa\u0107 te\u017c nie mo\u017cna… i mamy przepis na brak sukcesu.<\/p>\n

Dodatkowo polska literatura grozy jest obecnie promowana… g\u0142\u00f3wnie w\u015br\u00f3d czytelnik\u00f3w literatury grozy – jest bardzo ma\u0142o os\u00f3b, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 „z zewn\u0105trz”. A i tego „zewn\u0105trz” nie da si\u0119 tak \u0142atwo zdefiniowa\u0107 – wyobra\u017acie sobie okr\u0105g, w kt\u00f3rego \u015brodku b\u0119dzie polska groza wpisany w naprawd\u0119 OLBRZYMI okr\u0105g gdzie s\u0105 fani Stephena Kinga nie wiedz\u0105cy zbyt du\u017co o polskim horrorze. Ca\u0142a reszta os\u00f3b jest poza tym dziwnym tworem. Smutna prawda jest taka, \u017ce mimo ostatnich lat stara\u0144 i naprawd\u0119 sporego ruchu, tworzenia si\u0119 \u015brodowiska i inicjatyw dalej jeste\u015bmy po prostu ma\u0142\u0105 nisz\u0105.\u00a0<\/strong><\/p>\n

Horrory i ludzie<\/strong><\/p>\n

Czego polski horror potrzebuje? My\u015bl\u0119, \u017ce przede wszystkim wyj\u015bcia do ludzi. Istniej\u0105 odbiorcy i jest dosy\u0107 spory target – by\u0107 mo\u017ce nie jest on olbrzymi, ale z pewno\u015bci\u0105 zaspokoi\u0142by zapotrzebowania gatunku. Lub (cichutko marz\u0119) rozp\u0119dzi\u0142by go na skal\u0119 \u015bwiatow\u0105. Wracaj\u0105c na Ziemi\u0119, jest jeszcze jedna rzecz, o kt\u00f3rej wspomnia\u0142 pisarz Marcin Rusnak w dyskusji na facebooku – w\u0142a\u015bciwe ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n

Nie umniejszaj\u0105c tw\u00f3rcom horroru ekstremalnego, gore czy bizarro i wszelkich innych odmian grozy, czytelnik, kt\u00f3ry pierwszy raz styka si\u0119 z horrorem powinien wzi\u0105\u0107 do r\u0119ki „groz\u0119 dla ka\u017cdego” – co\u015b, co zaowocowa\u0142o u Kinga i dzi\u0119ki czemu pisarz ten zrobi\u0142 tak wielk\u0105 furor\u0119. Mocne obyczajowo, ciekawe z punktu widzenia ksi\u0105\u017cki grozy niekoniecznie ukazuj\u0105ce niuanse obcowania p\u0142ciowego z trupem. Zrozumia\u0142 to cho\u0107by Stefan Darda – najpierw pisz\u0105c takie ksi\u0105\u017cki, potem po prostu wychodz\u0105c z nimi do ludzi, je\u017cd\u017c\u0105c nie tylko po konwentach, ale i bibliotekach w ca\u0142ym kraju. Wyniki sprzeda\u017cy tego autora m\u00f3wi\u0105 chyba same za siebie, mimo, i\u017c nie jest to „groza dla zaawansowanych” – ale i do tej wielu jego czytelnik\u00f3w dochodzi, najpierw ch\u0142on\u0105c specyficzn\u0105 stylistyk\u0119 i klimat literackiej grozy.<\/p>\n

Czy polski horror nie ma szans?<\/strong><\/p>\n

\u0141ukasz Orbitowski, jak mi si\u0119 wydaj\u0119, skre\u015bli\u0142 horror. I trudno zaprzeczy\u0107 jego racji – nie jest to jednak racja w pe\u0142ni s\u0142uszna i jedyna. Na dzie\u0144 dzisiejszy polska groza balansuje nad przepa\u015bci\u0105 – co poczytuj\u0119 jako popraw\u0119, w por\u00f3wnaniu z sytuacj\u0105 sprzed paru lat, kiedy jedn\u0105 nog\u0105 byli\u015bmy ju\u017c „po tamtej stronie”. Nie jest jednak moim zadaniem, by krzycze\u0107, \u017ce Orbitowski racji nie ma i horror da rad\u0119.<\/p>\n

My\u015bl\u0119, \u017ce w obecnej sytuacji i moim i ka\u017cdego tw\u00f3rcy i dzia\u0142acza grozy zadaniem jest udowodni\u0107 Orbitowskiemu, \u017ce racji nie mia\u0142.<\/p>\n

To da si\u0119 zrobi\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Napisa\u0142 \u0141ukasz Orbitowski na swoim blogu s\u0142\u00f3w par\u0119 – zdanie, od kt\u00f3rego mo\u017cna zaczyna\u0107 opowie\u015b\u0107, bo Orbitowski lubi na blogu pisa\u0107 i jego wpisy s\u0105 co najmniej tak samo wci\u0105gaj\u0105ce, jak ksi\u0105\u017cki by\u0142ego ju\u017c\u00a0kr\u00f3la polskiej grozy. Dlaczego „by\u0142ego”? Bo sam autor wielokrotnie zaznacza\u0142, \u017ce horrorem ju\u017c si\u0119 nie para. M\u00f3wi\u0142 te\u017c, \u017ce g\u0142\u00f3wnie dlatego, i\u017c\u00a0nie ma ju\u017c na horror pomys\u0142u, niemniej gatunek ten nadal go fascynuje. Wida\u0107 to cho\u0107by i po omawianym wpisie, w kt\u00f3rym wyg\u0142asza opini\u0119, jakoby polska groza nie mia\u0142a szans na zaistnienie. Czy jest tak naprawd\u0119? Chyba tylko czas mo\u017ce pokaza\u0107, ale s\u0142\u00f3w pisarza miary Orbitowskiego nie spos\u00f3b pomin\u0105\u0107 milczeniem.\u00a0 Polski horror jest jak polska pi\u0142ka no\u017cna, polskie kino widowiskowe, polski transport publiczny, polskie elektrownie atomowe i wiele innych rzeczy \u2013 to znaczy nie uda\u0142 si\u0119 i nigdy si\u0119 nie uda. Grabi\u0144ski przymiera\u0142 g\u0142odem. Gdyby Stephen King urodzi\u0142 si\u0119 w Polsce, mia\u0142by bloga, pracowa\u0142by na kasie w Lidlu, a w najlepszym razie pisa\u0142 linie dialogowe do \u201ePrawa Agaty\u201d czy czego\u015b podobnego. – pisze Orbitowski Pomijaj\u0105c to, \u017ce polska pi\u0142ka no\u017cna radzi sobie ostatnio jakby lepiej, a i nie spos\u00f3b zapomnie\u0107 jej wcze\u015bniejszych sukces\u00f3w, polskie kino widowiskowe te\u017c ostatnio ma nowe pomys\u0142y i co\u015b zdaje si\u0119 zmienia\u0107, a transport publiczny to ju\u017c nie te same rozklekotane pojazdy co dwadzie\u015bcia lat temu (mo\u017ce poza poci\u0105gami, te zawsze zdaj\u0105 si\u0119 by\u0107 wr\u0119cz stworzone dla klimat\u00f3w grozy), \u0142atwo mo\u017cna poj\u0105\u0107, o co Orbitowskiemu chodzi – Polska nie wydaje si\u0119 by\u0107 krajem w kt\u00f3rym horror dobrze si\u0119 sprzedaje. Co zreszt\u0105 sam autor zaznacza: W Polsce, gdzie fatamorgan\u0119 marze\u0144 wyznacza \u015brednia krajowa (nieca\u0142e tysi\u0105c euro), gdzie wydostanie si\u0119 z prowincji przypomina pielgrzymk\u0119 do Medjugorie, a samotna matka zamiast pomocy dostaje centralny wpierdol, nie potrzeba \u017cadnych horror\u00f3w. I nie potrafi\u0119 si\u0119 z Orbitowskim nie zgodzi\u0107. W my\u015bl zasady, \u017ce trwa jest zawsze bardziej zielona na przeciwleg\u0142ym brzegu rzeki, tak\u017ce i czytelnicze upodobania sk\u0142aniaj\u0105c si\u0119 ku temu, czego w otoczeniu si\u0119 nie znajdzie. W latach 80 i wcze\u015bniej by\u0142a to literatura science-fiction, pozwalaj\u0105ca oderwa\u0107 si\u0119 od ziemi, jej problem\u00f3w i dosy\u0107 ponurego ustroju. Przypomn\u0119, \u017ce SF dociera\u0142a dodatkowo z Zachodu – mitycznej krainy, gdzie „musi by\u0107 jaka\u015b cywilizacja”. P\u00f3\u017aniej przysz\u0142o (i utrzymuje si\u0119 nadal) zafascynowanie fantasy. A horror? Je\u015bli wierzy\u0107 Orbitowskiemu, w naszym kraju mamy go za du\u017co, by kto\u015b chcia\u0142 sobie jeszcze dok\u0142ada\u0107. I tak mo\u017cna by to zostawi\u0107 – wszystko zdaje si\u0119 uk\u0142ada\u0107 w miar\u0119 logicznie i sp\u00f3jnie. Tyle, \u017ce – o ile si\u0119 z \u0141ukaszem zgadzam – nie mog\u0119 by\u0107 zgodny\u00a0w pe\u0142ni. Czy Polska to kraj, gdzie ludzie krzywo si\u0119 na groz\u0119 patrz\u0105? Jak najbardziej. Cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b z powod\u00f3w podanych wy\u017cej, cz\u0119\u015b\u0107, bo „potwory i strachy” jako\u015b nie wsp\u00f3\u0142graj\u0105 z obrazem dobrego chrze\u015bcijanina (cho\u0107 i tu uog\u00f3lnia\u0107 nie mo\u017cna). Jednak w jednym si\u0119 \u0141ukasz Orbitowski myli – ludzie, kt\u00f3rzy my\u015bl\u0105 w taki spos\u00f3b to w wi\u0119kszo\u015bci nie jest target tw\u00f3rc\u00f3w grozy. Ba, nie s\u0105dz\u0119 nawet, by by\u0142 to target tw\u00f3rc\u00f3w fantastyki. Targetem obecnej literatury s\u0105 bowiem ludzie \u017cyj\u0105cy w sieci – czy mo\u017ce powiem dosadniej – w „globalnej wiosce”. Odbiorca grozy to cz\u0142owiek, kt\u00f3ry wie co to Netflix, Amazon, Allegro, czy Ebay. Czasami chodzi do kina na filmy o superbohaterach, czasami ogl\u0105da seriale w domu, na pewno spotka\u0142 si\u0119 z fenomenem „The Walking Dead” czy „Westworld”. M\u00f3wi\u0105c kr\u00f3cej – to cz\u0142owiek, dla kt\u00f3rego \u015bwiat nie jest ogrodzony przez granice naszego kraju, a \u017cyje popkultur\u0105. No to czemu w takim razie ten polski horror nie hula ju\u017c po ksi\u0119garniach – spytacie. Poniek\u0105d… tak\u017ce z powod\u00f3w, o kt\u00f3rych Orbit wspomina\u0142. Polska to nie jest kraj \u0142atwy dla tego rodzaju tw\u00f3rczo\u015bci\u00a0– ilustruje to cho\u0107by przypadek filmu „C\u00f3rki dancingu”, reklamowanego jako musical i komedia, a zawieraj\u0105cego sceny gore i w\u0105tki grozy – i w ten spos\u00f3b reklamowanego dopiero w USA, gdzie w\u0142a\u015bnie wchodzi na reklamy. Horror jest bowiem ryzykowny – trudno przepchn\u0105\u0107 co\u015b „nowego”, je\u015bli panuje przekonanie, \u017ce Polacy lubi\u0105 \u0142atwo, szybko i najlepiej \u017ceby nie by\u0142o anga\u017cuj\u0105ce umys\u0142owo. \u015amiem jednak twierdzi\u0107, \u017ce Polacy s\u0105 takimi samymi lud\u017ami, jak i obywatele reszty \u015bwiata, lub te\u017c nawet bardziej wymagaj\u0105cymi. Podpieram si\u0119 tu ocenami tworzonych na jedno kopyto komedii romantycznych, oraz liczbami czytelnik\u00f3w w grupach zainteresowa\u0144 po\u015bwi\u0119conych na przyk\u0142ad Stephenowi Kingowi. Nisza polskiej grozy Problem moim zdaniem le\u017cy gdzie indziej – ot\u00f3\u017c odbiorcy nie wiedz\u0105 o produkcie. I tyczy si\u0119 to tak ksi\u0105\u017cek jak i film\u00f3w. Ju\u017c kiedy\u015b o tym wspomina\u0142em – to takie b\u0142\u0119dne ko\u0142o. Wydawcy nie inwestuj\u0105 w polski horror, bo to ryzykowne i brak czytelnik\u00f3w -> wi\u0119c czytelnicy nie wiedz\u0105 \u017ce polski horror istnieje -> wi\u0119c wydawcy nie inwestuj\u0105 w polski horror, bo to ryzykowne i brak czytelnik\u00f3w. Do\u0142\u00f3\u017cmy do tego kryzys czytelnictwa, do\u0142\u00f3\u017cmy wielkie sieci\u00f3wki, kt\u00f3re nie p\u0142ac\u0105 wydawcom, do\u0142\u00f3\u017cmy brak pieni\u0119dzy wydawc\u00f3w, do\u0142\u00f3\u017cmy omawiany wy\u017cej fakt, kt\u00f3ry zauwa\u017cy\u0142 Orbitowski i kt\u00f3rego zanegowa\u0107 te\u017c nie mo\u017cna… i mamy przepis na brak sukcesu. Dodatkowo polska literatura grozy jest obecnie promowana… g\u0142\u00f3wnie w\u015br\u00f3d czytelnik\u00f3w literatury grozy – jest bardzo ma\u0142o os\u00f3b, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 „z zewn\u0105trz”. A i tego „zewn\u0105trz” nie da si\u0119 tak \u0142atwo zdefiniowa\u0107 – wyobra\u017acie sobie okr\u0105g, w kt\u00f3rego \u015brodku b\u0119dzie polska groza wpisany w naprawd\u0119 OLBRZYMI okr\u0105g gdzie s\u0105 fani Stephena Kinga nie wiedz\u0105cy zbyt du\u017co o polskim horrorze. Ca\u0142a reszta os\u00f3b jest poza tym dziwnym tworem. Smutna prawda jest taka, \u017ce mimo ostatnich lat stara\u0144 i naprawd\u0119 sporego ruchu, tworzenia si\u0119 \u015brodowiska i inicjatyw dalej jeste\u015bmy po prostu ma\u0142\u0105 nisz\u0105.\u00a0 Horrory i ludzie Czego polski horror potrzebuje? My\u015bl\u0119, \u017ce przede wszystkim wyj\u015bcia do ludzi. Istniej\u0105 odbiorcy i jest dosy\u0107 spory target – by\u0107 mo\u017ce nie jest on olbrzymi, ale z pewno\u015bci\u0105 zaspokoi\u0142by zapotrzebowania gatunku. Lub (cichutko marz\u0119) rozp\u0119dzi\u0142by go na skal\u0119 \u015bwiatow\u0105. Wracaj\u0105c na Ziemi\u0119, jest jeszcze jedna rzecz, o kt\u00f3rej wspomnia\u0142 pisarz Marcin Rusnak w dyskusji na facebooku – w\u0142a\u015bciwe ksi\u0105\u017cki. Nie umniejszaj\u0105c tw\u00f3rcom horroru ekstremalnego, gore czy bizarro i wszelkich innych odmian grozy, czytelnik, kt\u00f3ry pierwszy raz styka si\u0119 z horrorem powinien wzi\u0105\u0107 do r\u0119ki „groz\u0119 dla ka\u017cdego” – co\u015b, co zaowocowa\u0142o u Kinga i dzi\u0119ki czemu pisarz ten zrobi\u0142 tak wielk\u0105 furor\u0119. Mocne obyczajowo, ciekawe z punktu widzenia ksi\u0105\u017cki grozy niekoniecznie ukazuj\u0105ce niuanse obcowania p\u0142ciowego z trupem. Zrozumia\u0142 to cho\u0107by Stefan Darda – najpierw pisz\u0105c takie ksi\u0105\u017cki, potem po prostu wychodz\u0105c z nimi do ludzi, je\u017cd\u017c\u0105c nie tylko po konwentach, ale i bibliotekach w ca\u0142ym kraju. Wyniki sprzeda\u017cy tego autora m\u00f3wi\u0105 chyba same za siebie, mimo, i\u017c nie jest to „groza dla zaawansowanych” – ale i do tej wielu jego czytelnik\u00f3w dochodzi, najpierw ch\u0142on\u0105c specyficzn\u0105 stylistyk\u0119 i klimat literackiej grozy. Czy polski horror nie ma szans? \u0141ukasz Orbitowski, jak mi si\u0119 wydaj\u0119, skre\u015bli\u0142 horror. I trudno zaprzeczy\u0107 jego racji – nie jest to jednak racja w pe\u0142ni s\u0142uszna i jedyna. Na dzie\u0144 dzisiejszy polska groza balansuje nad przepa\u015bci\u0105 – co poczytuj\u0119 jako popraw\u0119, w por\u00f3wnaniu z sytuacj\u0105 sprzed paru lat, kiedy jedn\u0105 nog\u0105 byli\u015bmy ju\u017c „po tamtej stronie”. Nie jest jednak moim zadaniem, by krzycze\u0107, \u017ce Orbitowski racji nie ma i horror da rad\u0119. My\u015bl\u0119, \u017ce w obecnej sytuacji i moim i ka\u017cdego tw\u00f3rcy i dzia\u0142acza grozy zadaniem jest udowodni\u0107 Orbitowskiemu, \u017ce racji nie mia\u0142. To da si\u0119 zrobi\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2855,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15],"tags":[1432,1433],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2854"}],"collection":[{"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2854"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2854\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2856,"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2854\/revisions\/2856"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2855"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2854"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2854"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2854"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}