{"id":1255,"date":"2012-09-11T07:38:09","date_gmt":"2012-09-11T06:38:09","guid":{"rendered":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/?p=1255"},"modified":"2012-09-11T14:52:15","modified_gmt":"2012-09-11T13:52:15","slug":"rzemieslnik-czy-artysta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/2012\/09\/rzemieslnik-czy-artysta\/","title":{"rendered":"Rzemie\u015blnik czy Artysta?"},"content":{"rendered":"

Sp\u00f3r stary<\/span> jak<\/span> \u015bwiat – jest to jest z tymi tw\u00f3rcami?\u00a0 Podobno, by osi\u0105gn\u0105\u0107 pe\u0142ny sukces potrzeba 5% talentu, a ca\u0142a reszta to rzemios\u0142o – ci\u0119\u017cka praca.<\/p>\n

Nie do ko\u0144ca si\u0119 z tym zgadzam.<\/p>\n

Ca\u0142a sprawa wydaje mi si\u0119 rozdmuchana. Bo je\u015bli kto\u015b nie ma talentu, pomys\u0142\u00f3w, wyobra\u017ani, to cho\u0107by nie wiem jaki dobry mia\u0142 warsztat – tw\u00f3rc\u0105 dobrym nie zostanie.
\nW zasadzie g\u0142upio u\u017cywam s\u0142owa „tw\u00f3rca”, gdy\u017c skupiam s\u0119 tu tylko na jednej ich grupie – literatach. Maj\u0105c dziewczyn\u0119 malark\u0119 \u0142atwo mi zauwa\u017cy\u0107, \u017ce we wsp\u00f3\u0142czesnym malarstwie o wiele bardziej liczy si\u0119 technika, wykonanie, ni\u017c sam talent. I tyle w temacie, bo to tylko spostrze\u017cenie zewn\u0119trzne, a dalej si\u0119 kompromitowa\u0107 brakiem wiedzy w temacie malarstwa\u00a0 nie mam zamiaru. Tu mo\u017ce si\u0119 wypowiedzie\u0107 m\u00f3j imiennik, je\u015bli wstukacie w google „Micha\u0142 Stonawski” na pewno jednym z wynik\u00f3w b\u0119dzie odno\u015bnik do strony tego malarza. Swoj\u0105 drog\u0105, polecam<\/span>. Micha\u0142 jest naprawd\u0119 dobry<\/span>.<\/p>\n

Pytanie w sporze „Rzemie\u015blnik-Artysta” jest jedno – czy taki literat powinien by\u0107 bardziej uduchowionym artyst\u0105, czy twardo szlifuj\u0105cym sw\u00f3j warsztat wyrobnikiem?
\nMoim zdaniem ju\u017c to pytanie postawione jest \u017ale.\u00a0 Powinni\u015bmy si\u0119 raczej zapyta\u0107; Co wa\u017cniejsze dla tw\u00f3rcy prozy – talent, czy warsztat?<\/p>\n

I to jest dobre pytanie. Chocia\u017c nie<\/span> prowadzi do pe\u0142nego wyniku<\/span>. Proponuje<\/span> eksperyment<\/span>; rozgraniczmy<\/span> sobie<\/span> (laboratoryjnie<\/span>) talent i<\/span> warsztat<\/span>, wykorzystuj\u0105c do tego pana<\/span> A i<\/span> pana<\/span> B. Uwaga, mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 ekstremy.<\/p>\n

1. Pan A jest tw\u00f3rc\u0105 natchnionym<\/span>. Czysty<\/span> intelekt<\/span>, czysty<\/span> talent i<\/span> czysta<\/span> od<\/span> czasu do czasu. Na<\/span> pobudzenie<\/span> neuron\u00f3w. Pan A pisze i pisze a jego pomys\u0142y przy\u0107miewaj\u0105 Kinga, Hemingwaya, Le Guin, Sapkowskiego i ca\u0142\u0105 reszte. Ale pan A zupe\u0142nie nie przejmuje si\u0119 swoim warsztatem. Ten wyrabia<\/span> si\u0119 sam<\/span>, wi\u0119c nie jest zbyt dobry. Skutkiem czego uj\u0119cie tych wspania\u0142ych pomys\u0142\u00f3w pana A jest zupe\u0142nie nieczytelne dla odbiorc\u00f3w. Pan A popada w coraz wi\u0119kszy alkoholizm. By\u0107 mo\u017ce w przysz\u0142o\u015bci kto\u015b go odcyfruje i po \u015bmierci nagrodzi. Mo\u017ce.<\/p>\n

2. Pan B nigdy nie mia\u0142 g\u0142owy, by zbyt duzo my\u015ble\u0107. Obsesyjnie za to dba o ka\u017cdy przecinek, kropk\u0119, o logik\u0119 w zdaniach i poprawno\u015b\u0107. Jego teksty s\u0105 nieskazitelne. Mo\u017ce i by je kto\u015b wyda\u0142, bo s\u0105 naprawd\u0119 dobre, ale… nic w nich nie ma. Pomys\u0142y jakie\u015b i mo\u017ce s\u0105, ale wt\u00f3rne, nieciekawe – s\u0142owem – nudne. Pan B jest smutny<\/span> i<\/span> wiedzie<\/span> \u017cycie telemarketera<\/span>. By\u0107 mo\u017ce kiedy\u015b za\u0142apie si\u0119 do jakiej\u015b redakcji, jako korektor-frustrat (oby nie).<\/p>\n

Specjalnie u\u017cy\u0142em ekstrem\u00f3w, chc\u0105c zobrazowa\u0107 oczywisty fakt, \u017ce jedno bez drugiego sobie nie poradzi. Ale dalej jeste\u015bmy tutaj przy tych 5% i reszcie, prawda?<\/p>\n

A jednak nie<\/span>. Chcia\u0142bym rzuci\u0107 tutaj tez\u0119, \u017ce tak warsztatu jak i talentu umniejsza\u0107 nie wolno. \u017be proporcje zbli\u017cone s\u0105 do 50\/50, je\u015bli z przewag\u0105 warsztatu, to dlatego, \u017ce osoba chc\u0105ca pisa\u0107 talent ju\u017c w za\u0142o\u017ceniu ma, a warsztat musi dopiero zdoby\u0107.<\/p>\n

Na koniec cicia\u0142bym rzuci\u0107 jeszcze jedn\u0105 ide\u0105; dotychczas odnosi\u0142em wra\u017cenie (by\u0107 mo\u017ce mylne, w ko\u0144cu nie jestem alf\u0105 i omeg\u0105), \u017ce w teorii talent traktuje si\u0119 jako rzecz tward\u0105, niezmienn\u0105 – jak le\u017c\u0105ca na \u0142\u0105ce ska\u0142a. By\u0107 mo\u017ce mieli\u015bmy na ten temat z\u0142y pogl\u0105d?
\nBo co je\u015bli ta „ska\u0142a” talentu przykryta jest gruzami \u015bmiecia i ziemi\u0105, kt\u00f3r\u0105 warsztat, w miar\u0119 pracy nad nim, potrafi usun\u0105\u0107? Powstaje nam wtedy co\u015b w rodzaju kopalni odkrywkowej, w kt\u00f3rej warsztat gra rol\u0119 narz\u0119dzia, a talent – surowca. Innymi s\u0142owy, doskonal\u0105c warsztat, odkrywamy nowe pok\u0142ady talentu i dzi\u0119ki w\u0142a\u015bnie warsztatowi lepiej je wykorzystujemy, tak, \u017ce teksty s\u0105 coraz lepsze i lepsze.<\/p>\n

Reasumuj\u0105c, je\u015bli chcemy pisa\u0107 a mamy talent, potrzebujemy zdoby\u0107 narz\u0119dzia, by mo\u017cna go by\u0142o dalej odkrywa\u0107. W kategorii wa\u017cno\u015bci narz\u0119dzia, jako to, czego nie mamy, s\u0105 wa\u017cniejsze. Ale czy surowiec to tylko 5% sukcesu kopalni? Nie, surowiec jest tym, co sprzedajemy, obrobionym narz\u0119dziami.
\nW kontek\u015bcie wa\u017cno\u015bci odrobin\u0119 tylko wazniejsze jest to, czego nie mamy.
\nWracaj\u0105c do samego sporu, uwzgl\u0119dniaj\u0105c \u017ale postawione pytania,\u00a0 my\u015bl\u0119, \u017ce jest on niepotrzebny. Poniewa\u017c do sukcesu potrzebujemy tak jednego jak i drugiego, a tak talent jak i warsztat w dodatku nie s\u0105 oddzielne a \u015bci\u015ble z sob\u0105 powi\u0105zane.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sp\u00f3r stary jak \u015bwiat – jest to jest z tymi tw\u00f3rcami?\u00a0 Podobno, by osi\u0105gn\u0105\u0107 pe\u0142ny sukces potrzeba 5% talentu, a ca\u0142a reszta to rzemios\u0142o – ci\u0119\u017cka praca. Nie do ko\u0144ca si\u0119 z tym zgadzam. Ca\u0142a sprawa wydaje mi si\u0119 rozdmuchana. Bo je\u015bli kto\u015b nie ma talentu, pomys\u0142\u00f3w, wyobra\u017ani, to cho\u0107by nie wiem jaki dobry mia\u0142 warsztat – tw\u00f3rc\u0105 dobrym nie zostanie. W zasadzie g\u0142upio u\u017cywam s\u0142owa „tw\u00f3rca”, gdy\u017c skupiam s\u0119 tu tylko na jednej ich grupie – literatach. Maj\u0105c dziewczyn\u0119 malark\u0119 \u0142atwo mi zauwa\u017cy\u0107, \u017ce we wsp\u00f3\u0142czesnym malarstwie o wiele bardziej liczy si\u0119 technika, wykonanie, ni\u017c sam talent. I tyle w temacie, bo to tylko spostrze\u017cenie zewn\u0119trzne, a dalej si\u0119 kompromitowa\u0107 brakiem wiedzy w temacie malarstwa\u00a0 nie mam zamiaru. Tu mo\u017ce si\u0119 wypowiedzie\u0107 m\u00f3j imiennik, je\u015bli wstukacie w google „Micha\u0142 Stonawski” na pewno jednym z wynik\u00f3w b\u0119dzie odno\u015bnik do strony tego malarza. Swoj\u0105 drog\u0105, polecam. Micha\u0142 jest naprawd\u0119 dobry. Pytanie w sporze „Rzemie\u015blnik-Artysta” jest jedno – czy taki literat powinien by\u0107 bardziej uduchowionym artyst\u0105, czy twardo szlifuj\u0105cym sw\u00f3j warsztat wyrobnikiem? Moim zdaniem ju\u017c to pytanie postawione jest \u017ale.\u00a0 Powinni\u015bmy si\u0119 raczej zapyta\u0107; Co wa\u017cniejsze dla tw\u00f3rcy prozy – talent, czy warsztat? I to jest dobre pytanie. Chocia\u017c nie prowadzi do pe\u0142nego wyniku. Proponuje eksperyment; rozgraniczmy sobie (laboratoryjnie) talent i warsztat, wykorzystuj\u0105c do tego pana A i pana B. Uwaga, mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 ekstremy. 1. Pan A jest tw\u00f3rc\u0105 natchnionym. Czysty intelekt, czysty talent i czysta od czasu do czasu. Na pobudzenie neuron\u00f3w. Pan A pisze i pisze a jego pomys\u0142y przy\u0107miewaj\u0105 Kinga, Hemingwaya, Le Guin, Sapkowskiego i ca\u0142\u0105 reszte. Ale pan A zupe\u0142nie nie przejmuje si\u0119 swoim warsztatem. Ten wyrabia si\u0119 sam, wi\u0119c nie jest zbyt dobry. Skutkiem czego uj\u0119cie tych wspania\u0142ych pomys\u0142\u00f3w pana A jest zupe\u0142nie nieczytelne dla odbiorc\u00f3w. Pan A popada w coraz wi\u0119kszy alkoholizm. By\u0107 mo\u017ce w przysz\u0142o\u015bci kto\u015b go odcyfruje i po \u015bmierci nagrodzi. Mo\u017ce. 2. Pan B nigdy nie mia\u0142 g\u0142owy, by zbyt duzo my\u015ble\u0107. Obsesyjnie za to dba o ka\u017cdy przecinek, kropk\u0119, o logik\u0119 w zdaniach i poprawno\u015b\u0107. Jego teksty s\u0105 nieskazitelne. Mo\u017ce i by je kto\u015b wyda\u0142, bo s\u0105 naprawd\u0119 dobre, ale… nic w nich nie ma. Pomys\u0142y jakie\u015b i mo\u017ce s\u0105, ale wt\u00f3rne, nieciekawe – s\u0142owem – nudne. Pan B jest smutny i wiedzie \u017cycie telemarketera. By\u0107 mo\u017ce kiedy\u015b za\u0142apie si\u0119 do jakiej\u015b redakcji, jako korektor-frustrat (oby nie). Specjalnie u\u017cy\u0142em ekstrem\u00f3w, chc\u0105c zobrazowa\u0107 oczywisty fakt, \u017ce jedno bez drugiego sobie nie poradzi. Ale dalej jeste\u015bmy tutaj przy tych 5% i reszcie, prawda? A jednak nie. Chcia\u0142bym rzuci\u0107 tutaj tez\u0119, \u017ce tak warsztatu jak i talentu umniejsza\u0107 nie wolno. \u017be proporcje zbli\u017cone s\u0105 do 50\/50, je\u015bli z przewag\u0105 warsztatu, to dlatego, \u017ce osoba chc\u0105ca pisa\u0107 talent ju\u017c w za\u0142o\u017ceniu ma, a warsztat musi dopiero zdoby\u0107. Na koniec cicia\u0142bym rzuci\u0107 jeszcze jedn\u0105 ide\u0105; dotychczas odnosi\u0142em wra\u017cenie (by\u0107 mo\u017ce mylne, w ko\u0144cu nie jestem alf\u0105 i omeg\u0105), \u017ce w teorii talent traktuje si\u0119 jako rzecz tward\u0105, niezmienn\u0105 – jak le\u017c\u0105ca na \u0142\u0105ce ska\u0142a. By\u0107 mo\u017ce mieli\u015bmy na ten temat z\u0142y pogl\u0105d? Bo co je\u015bli ta „ska\u0142a” talentu przykryta jest gruzami \u015bmiecia i ziemi\u0105, kt\u00f3r\u0105 warsztat, w miar\u0119 pracy nad nim, potrafi usun\u0105\u0107? Powstaje nam wtedy co\u015b w rodzaju kopalni odkrywkowej, w kt\u00f3rej warsztat gra rol\u0119 narz\u0119dzia, a talent – surowca. Innymi s\u0142owy, doskonal\u0105c warsztat, odkrywamy nowe pok\u0142ady talentu i dzi\u0119ki w\u0142a\u015bnie warsztatowi lepiej je wykorzystujemy, tak, \u017ce teksty s\u0105 coraz lepsze i lepsze. Reasumuj\u0105c, je\u015bli chcemy pisa\u0107 a mamy talent, potrzebujemy zdoby\u0107 narz\u0119dzia, by mo\u017cna go by\u0142o dalej odkrywa\u0107. W kategorii wa\u017cno\u015bci narz\u0119dzia, jako to, czego nie mamy, s\u0105 wa\u017cniejsze. Ale czy surowiec to tylko 5% sukcesu kopalni? Nie, surowiec jest tym, co sprzedajemy, obrobionym narz\u0119dziami. W kontek\u015bcie wa\u017cno\u015bci odrobin\u0119 tylko wazniejsze jest to, czego nie mamy. Wracaj\u0105c do samego sporu, uwzgl\u0119dniaj\u0105c \u017ale postawione pytania,\u00a0 my\u015bl\u0119, \u017ce jest on niepotrzebny. Poniewa\u017c do sukcesu potrzebujemy tak jednego jak i drugiego, a tak talent jak i warsztat w dodatku nie s\u0105 oddzielne a \u015bci\u015ble z sob\u0105 powi\u0105zane.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15,653,7,55,23],"tags":[825,82,826,827,769,824],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1255"}],"collection":[{"href":"https:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1255"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1255\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1258,"href":"https:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1255\/revisions\/1258"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}