{"id":1271,"date":"2012-09-15T16:21:15","date_gmt":"2012-09-15T15:21:15","guid":{"rendered":"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/?p=1271"},"modified":"2012-09-15T16:58:05","modified_gmt":"2012-09-15T15:58:05","slug":"komercja-czy-artyzm-cz-2-wlasciwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/2012\/09\/komercja-czy-artyzm-cz-2-wlasciwa\/","title":{"rendered":"Komercja czy Artyzm cz.2 &#8211; w\u0142a\u015bciwa"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Wczoraj pisa\u0142em o komercyjnym rynku. Wpis ten nie by\u0142 bez znaczenia dla dzisiejszego felietonu, czy te\u017c &#8211; powiem lepiej &#8211; komentarza, gdy\u017c niekt\u00f3rzy mogliby mnie oskar\u017cy\u0107, \u017ce niekt\u00f3re przytoczone tu tezy wychodz\u0105 z moich ust, co prawd\u0105 nie jest.<\/p>\n<p>W dobie komercyjnego rynku marketing jest niesamowitym narz\u0119dziem, dzi\u0119ki kt\u00f3remu mo\u017cna si\u0119 przebi\u0107 praktycznie wsz\u0119dzie. A skoro &#8211; jak pisa\u0142em wczoraj &#8211; pisarz, szczeg\u00f3lnie m\u0142ody, szczeg\u00f3lnie polski i z niewyrobionym nazwiskiem o wydawniczej akcji marketingowej\u00a0 mo\u017ce zapomnie\u0107 &#8211;\u00a0 je\u015bli chce odnie\u015b\u0107 sukces &#8211; musi ten ci\u0119\u017car przyj\u0105\u0107 na w\u0142asne barki.\u00a0 A kluczowym w marketingu jest znalezienie \u0142\u0105czno\u015bci z targetem, wytworzenie wi\u0119zi z klientem. Pisze o tym Konrad Lewandowski, roboczo (pozwolicie?) nazw\u0119 to &#8222;Trzeci\u0105 si\u0142\u0105 Lewandowskiego&#8221;:<\/p>\n<blockquote><p><span id=\"GRmark_8a91609a907e2bea5e02a640174910b79bf42d20_Kluczowe:0\" class=\"GRcorrect\">Kluczowe<\/span> jest <span id=\"GRmark_8a91609a907e2bea5e02a640174910b79bf42d20_porozumienieautorai:1\" class=\"GRcorrect\">porozumienieautorai<\/span> czytelnik\u00f3w, <span id=\"GRmark_8a91609a907e2bea5e02a640174910b79bf42d20_nadawaniena:2\" class=\"GRcorrect\">nadawaniena<\/span> &#8222;<span id=\"GRmark_8a91609a907e2bea5e02a640174910b79bf42d20_jednejfali:3\" class=\"GRcorrect\">jednejfali<\/span>&#8222;. Je\u017celi to jest, bez talentu i rzemios\u0142a mo\u017cna si\u0119 doskonale oby\u0107.<\/p><\/blockquote>\n<p><strong>Czego chcesz, <span id=\"GRmark_8f4fee206a6b9bf6505f384b25b31fb10072738e_pisarzu:0\" class=\"GRcorrect\">pisarzu<\/span>?<\/strong><\/p>\n<p>No dobrze, ale <span id=\"GRmark_eb66f6accaf9240b6cd210ff39568e0801eb2658_co:0\" class=\"GRcorrect\">co<\/span> to jest ten <span id=\"GRmark_eb66f6accaf9240b6cd210ff39568e0801eb2658_sukces:1\" class=\"GRcorrect\">sukces<\/span>? Czego dzisiaj oczekuje pisarz? To oczywiste, \u017ce za prac\u0119 ka\u017cdy pragnie wynagrodzenia. W naszej dyskusji pojawi\u0142a si\u0119 strona &#8211; kt\u00f3r\u0105 reprezentowa\u0142 tak\u017ce Przewodas &#8211; \u017ce w\u0142a\u015bnie na rynku i w pisaniu ksi\u0105\u017cek za du\u017co jest komercji, zbyt wiele pieni\u0105dza. C\u00f3\u017c jednak zrobi\u0107, kiedy o ka\u017cd\u0105 z\u0142ot\u00f3wk\u0119 trzeba si\u0119 niemal bi\u0107 a pisanie wymaga dosy\u0107 du\u017co czasu?<\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie, mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce sukces to uznanie czytelnik\u00f3w. Mo\u017ce nim by\u0107 te\u017c wywo\u0142anie odpowiednich emocji, je\u015bli to, co napisali\u015bmy jest &#8222;t\u0105 ambitn\u0105 literatur\u0105 z przekazem&#8221; (do kt\u00f3rej jeszcze wr\u00f3c\u0119). Ale nie ma si\u0119 co oszukiwa\u0107, \u017ce nie chodzi o rzeczy tak przyziemne, jak pieni\u0105dze i jaki\u015b godny byt. Nie kryje si\u0119 z tym Andrzej Pilipiuk, otwarcie m\u00f3wi\u0105c na spotkaniach autorskich i konwentach, \u017ce musi zap\u0142aci\u0107 raty za mieszkanie.<\/p>\n<p><strong><span id=\"GRmark_58889fe298642715a1031b3282acf401df5f6247_Mistrz:0\" class=\"GRcorrect\">Mistrz<\/span> <span id=\"GRmark_58889fe298642715a1031b3282acf401df5f6247_marketingu:1\" class=\"GRcorrect\">marketingu<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Niemniej, jakikolwiek sukces opiera si\u0119 &#8211; dla ka\u017cdego tw\u00f3rcy &#8211; na ilo\u015bci wiernych odbiorc\u00f3w. St\u0105d te\u017c tak wielki nacisk na ich przyci\u0105ganie do siebie (poza tym to jest mi\u0142e). <span id=\"GRmark_6d968cd44b29f926690b72e362eec2cd8b0ec436_Dobrym:0\" class=\"GRcorrect\">Dobrym<\/span> przyk\u0142adem jest <span id=\"GRmark_6d968cd44b29f926690b72e362eec2cd8b0ec436_tutaj:1\" class=\"GRcorrect\">tutaj<\/span> Kuba \u0106wiek. Wed\u0142ug Konrada Lewandowskiego jest cz\u0142owiekiem nie maj\u0105cym w sobie artyzmu i miernym rzemie\u015blnikiem, za to ze spor\u0105 ilo\u015bci\u0105 odbiorc\u00f3w (do kt\u00f3rych tak\u017ce i ja si\u0119 zaliczam, tak samo, jak do odbiorc\u00f3w Przewodasa).\u00a0 Kuba <span id=\"GRmark_d13e641066c35acf8bab77df65b75c84f52fd2b1_potrafi:0\" class=\"GRcorrect\">potrafi<\/span> si\u0119 wypromowa\u0107, jest <span id=\"GRmark_d13e641066c35acf8bab77df65b75c84f52fd2b1_sympatyczny:1\" class=\"GRcorrect\">sympatyczny<\/span> <span id=\"GRmark_d13e641066c35acf8bab77df65b75c84f52fd2b1_i:2\" class=\"GRcorrect\">i<\/span> <span id=\"GRmark_d13e641066c35acf8bab77df65b75c84f52fd2b1_szczery:3\" class=\"GRcorrect\">szczery<\/span>. Marketing ma w ma\u0142ym palcu, podobnie, jak przyk\u0142ad ju\u017c ze strony horroru &#8211; \u0141ukasz \u015amigiel.<\/p>\n<p>I tu padaj\u0105 oskar\u017cenia, \u017ce taki stan rzeczy spowodowa\u0142, \u017ce lieratura sta\u0142a si\u0119 tylko rozrywkowa, \u015bmieszna i, jak wypomina Lewandowski, pozbawiona wi\u0119kszej warto\u015bci, polotu, idei.<\/p>\n<blockquote><p>(&#8230;<span id=\"GRmark_f80d284d0e521540f06f711b5bb858558f2717ff_):0\" class=\"GRcorrect\">)<\/span><span id=\"GRmark_f80d284d0e521540f06f711b5bb858558f2717ff_waszeniskie:1\" class=\"GRcorrect\">waszeniskie<\/span> gusty sprowadzaj\u0105 fantastyk\u0119 do <span id=\"GRmark_f80d284d0e521540f06f711b5bb858558f2717ff_poziomujarmarcznejrozrywki:2\" class=\"GRcorrect\">poziomujarmarcznejrozrywki<\/span>. Oryginalno\u015b\u0107 dzie\u0142a trzeba umie\u0107 dostrzec i doceni\u0107. Wam wystarczaj\u0105 odgrzewane kotlety, a na koniec dajecie Zajdle byle komu za byle co.<\/p><\/blockquote>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>P\u00f3\u0142ki <span id=\"GRmark_6f0d9106699882a6bae7c47a95c968a0432409c1_literackie:0\" class=\"GRcorrect\">literackie<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><\/strong>Czy wi\u0119c polska fantastyka ma by\u0107 dzie\u0142em czysto komercyjnym, dostosowanym do jak najwi\u0119kszego spectrum gustu czytelnik\u00f3w oscyluj\u0105cym ko\u0142o poziomu &#8222;Zmierzchu&#8221;, czy te\u017c ambitniejsza, a mo\u017ce ju\u017c zupe\u0142nie elitarna, tylko na poziomie Dukaja?<\/p>\n<p>Odpowiedzi\u0105 na to mog\u0105 by\u0107 &#8222;p\u00f3\u0142ki literackie&#8221; czy te\u017c &#8222;poziomy&#8221;. Osobi\u015bcie swoj\u0105 przygod\u0119 z fantastyk\u0105 zacz\u0105\u0142em od Strugackich, Lema, \u017bwikiewicza, Zajdla i reszty, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 (jak si\u0119 dowiedzia\u0142em) by\u0142a jako dzieci wr\u0119cz katowana Lemem, kt\u00f3rego nie rozumieli, kt\u00f3ry by\u0142 jeszcze zbyt ambitny. I nie ma w tym nic z\u0142ego, bo do ka\u017cdej literatury trzeba dor\u00f3\u015b\u0107. Ja na ten przyk\u0142ad czekam, a\u017c uda mi si\u0119 dorosn\u0105\u0107 do Dukaja.<\/p>\n<p>Ale do rzeczy &#8211; w fantastyk\u0119 czytelnik mo\u017ce &#8222;wchodzi\u0107&#8221; stopniowo, zaczynaj\u0105c od bardzo przyst\u0119pnych rzeczy jak &#8222;Pan Lodowego Ogrodu&#8221; Jarka Grz\u0119dowicza (polecam!), p\u00f3\u017aniej si\u0119gaj\u0105c ju\u017c po teksty Wolskiego, wreszcie \u017bwikiewicza, Zimniaka czy Lema.\u00a0 Zaczynaj\u0105c od tej literatury, kt\u00f3r\u0105 Przewodas nazywa t\u0105 z\u0142\u0105 &#8222;rozrywkow\u0105&#8221; i przechodz\u0105c ambitniejszej, bardziej ideowej.<\/p>\n<p><strong>Druga <span id=\"GRmark_b541f041eb9c14a5a7ca4e81434dd2f7e3f172ea_strona:0\" class=\"GRcorrect\">strona<\/span> <span id=\"GRmark_b541f041eb9c14a5a7ca4e81434dd2f7e3f172ea_medalu:1\" class=\"GRcorrect\">medalu<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><\/strong>Nie\u00a0 mo\u017cna jednak broni\u0107 komercji. Przesada w ka\u017cd\u0105 stron\u0119 jest z\u0142a i je\u015bli pozwolimy, by to rynek przej\u0105\u0142 w\u0142adz\u0119 ca\u0142kowit\u0105 nad tym, co ma by\u0107 wydawane, a co nie (co si\u0119 przecie\u017c ju\u017c dzieje), mo\u017cemy odnale\u017a\u0107 si\u0119 w sytuacji w kt\u00f3rej nasza literatura b\u0119dzie tylko mia\u0142ka, pisana\u00a0 dla pieni\u0119dzy. W pogoni za popularno\u015bci\u0105 i marketingiem tw\u00f3rcy sami sobie mog\u0105 zrobi\u0107 krzywd\u0119, sprowadzaj\u0105c si\u0119 do roli \u017cebrz\u0105cych o uwag\u0119 i zainteresowanie fan\u00f3w, medi\u00f3w, celebryt\u00f3w.<\/p>\n<p><strong>A <span id=\"GRmark_837ea332649207bc11602d95f1ee10ee96169c74_co:0\" class=\"GRcorrect\">co<\/span> <span id=\"GRmark_837ea332649207bc11602d95f1ee10ee96169c74_na:1\" class=\"GRcorrect\">na<\/span> to Zajdel?<\/strong><\/p>\n<p><strong><\/strong>W ko\u0144cu powraca ju\u017c wielokrotnie omawiany temat Nagrody Fandomu Polsckiego im. Janusza A. Zajdla, o kt\u00f3rej Zuzanna Lenska pisze tak:<\/p>\n<blockquote><p>(&#8230;)tylko wybitne utwory powinny dostawa\u0107 Zajdle (poniewa\u017c nazwisko Zajdel zobowi\u0105zuje i wyznacza pewn\u0105 jako\u015b\u0107).<\/p><\/blockquote>\n<p>Z drugiej strony, czy takie stanowisko nie zaprzecza samej idei nagrody? Cho\u0107 nazwisko Zajdla nobilituje by nagradza\u0107 tych pisarzy, kt\u00f3rzy faktycznie wznosz\u0105 si\u0119 na szczyty &#8222;artyzmu&#8221;, to sama nagroda jest przecie\u017c &#8211; jak nazwa wskazuje &#8211; &#8222;Nagrod\u0105 Fandomu Polskiego&#8221;, plebiscytem. Dlatego przyznawana b\u0119dzie w\u0142a\u015bnie tym pisarzom, kt\u00f3rzy s\u0105 najpopularniejsi, maj\u0105 najwi\u0119cej oddanych fan\u00f3w&#8230; <span id=\"GRmark_7c4c321f36ffac3e85e2626b2042a4d0c7d59d0f_i:0\" class=\"GRcorrect\">i<\/span> to &#8211; <span id=\"GRmark_7c4c321f36ffac3e85e2626b2042a4d0c7d59d0f_podpowiada:1\" class=\"GRcorrect\">podpowiada<\/span> <span id=\"GRmark_7c4c321f36ffac3e85e2626b2042a4d0c7d59d0f_logika:2\" class=\"GRcorrect\">logika<\/span> &#8211; te\u017c si\u0119 sk\u0105d\u015b <span id=\"GRmark_7c4c321f36ffac3e85e2626b2042a4d0c7d59d0f_musi:3\" class=\"GRcorrect\">musi<\/span> bra\u0107.<\/p>\n<p><strong><span id=\"GRmark_961a0ed40c3862ed425385bda39abb81a51a4c8f_Gadanie:0\" class=\"GRcorrect\">Gadanie<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><\/strong>Zn\u00f3w ko\u0144czy si\u0119 na tym, \u017ce najlepsz\u0105 metod\u0105 jest znalezienie z\u0142otego \u015brodka, kompromisu by jednocze\u015bnie m\u00f3c wydawa\u0107 (i dzia\u0142a\u0107 marketingowo) i nie popa\u015b\u0107 w przesad\u0119, nie da\u0107 sobie dyktowa\u0107 co wydawa\u0107, ale dyktowa\u0107 co b\u0119dzie wydawane.<\/p>\n<p>Wypada\u0142oby te\u017c zada\u0107 sobie pytanie jaki jest obecny cel polskiej fantastyki, czy literatury w og\u00f3le. Dla Zajdla by\u0142a to walka z Komun\u0105, czy te\u017c po prostu ukazywanie prawdy na jej temat. Czasy si\u0119 zmieni\u0142y. Jeste\u015bmy w sytuacji, w kt\u00f3rej musimy nie tylko uleczy\u0107 chory rynek, ale i sami zdecydowa\u0107 czego tak naprawd\u0119 chcemy i poszuka\u0107 kompromis\u00f3w, by &#8211; tak po ludzku &#8211; nie zwariowa\u0107 i nie popa\u015b\u0107 w przesad\u0119, w kt\u00f3r\u0105kolwiek ze stron.<\/p>\n<p>Za\u015b najwa\u017cniejsz\u0105 kwesti\u0105 jest &#8211; i to w\u0142a\u015bnie temat do dyskusji na teraz &#8211; co mo\u017cemy i mamy w tej sytuacji zrobi\u0107, by nie sko\u0144czy\u0142o si\u0119 (jak wiele razy wcze\u015bniej) tylko na gadaniu. I na bana\u0142ach, kt\u00f3re tak bardzo Przewodas lubi :)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Dzi\u0119kuj\u0119 pi\u0119knie za przeczytanie obu felieton\u00f3w, za wszystkie niedoci\u0105gni\u0119cia przepraszam &#8211; nie czuj\u0119 s\u0119 alf\u0105 i omeg\u0105. Zach\u0119cam do <span id=\"GRmark_6b2889d8a1d042d18070122594988055b948e16e_dyskusji:0\" class=\"GRcorrect\">dyskusji<\/span> <span id=\"GRmark_6b2889d8a1d042d18070122594988055b948e16e_i:1\" class=\"GRcorrect\">i<\/span> <span id=\"GRmark_6b2889d8a1d042d18070122594988055b948e16e_komentowania:2\" class=\"GRcorrect\">komentowania<\/span> <span id=\"GRmark_6b2889d8a1d042d18070122594988055b948e16e_tu:3\" class=\"GRcorrect\">tu<\/span>, <span id=\"GRmark_6b2889d8a1d042d18070122594988055b948e16e_na:4\" class=\"GRcorrect\">na<\/span> <span id=\"GRmark_6b2889d8a1d042d18070122594988055b948e16e_blogu:5\" class=\"GRcorrect\">blogu<\/span>.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Wczoraj pisa\u0142em o komercyjnym rynku. Wpis ten nie by\u0142 bez znaczenia dla dzisiejszego felietonu, czy te\u017c &#8211; powiem lepiej &#8211; komentarza, gdy\u017c niekt\u00f3rzy mogliby mnie oskar\u017cy\u0107, \u017ce niekt\u00f3re przytoczone tu tezy wychodz\u0105 z moich ust, co prawd\u0105 nie jest. W dobie komercyjnego rynku marketing jest niesamowitym narz\u0119dziem, dzi\u0119ki kt\u00f3remu mo\u017cna si\u0119 przebi\u0107 praktycznie wsz\u0119dzie. A skoro &#8211; jak pisa\u0142em wczoraj &#8211; pisarz, szczeg\u00f3lnie m\u0142ody, szczeg\u00f3lnie polski i z niewyrobionym nazwiskiem o wydawniczej akcji marketingowej\u00a0 mo\u017ce zapomnie\u0107 &#8211;\u00a0 je\u015bli chce odnie\u015b\u0107 sukces &#8211; musi ten ci\u0119\u017car przyj\u0105\u0107 na w\u0142asne barki.\u00a0 A kluczowym w marketingu jest znalezienie \u0142\u0105czno\u015bci z targetem, wytworzenie wi\u0119zi z klientem. Pisze o tym Konrad Lewandowski, roboczo (pozwolicie?) nazw\u0119 to &#8222;Trzeci\u0105 si\u0142\u0105 Lewandowskiego&#8221;: Kluczowe jest porozumienieautorai czytelnik\u00f3w, nadawaniena &#8222;jednejfali&#8222;. Je\u017celi to jest, bez talentu i rzemios\u0142a mo\u017cna si\u0119 doskonale oby\u0107. Czego chcesz, pisarzu? No dobrze, ale co to jest ten sukces? Czego dzisiaj oczekuje pisarz? To oczywiste, \u017ce za prac\u0119 ka\u017cdy pragnie wynagrodzenia. W naszej dyskusji pojawi\u0142a si\u0119 strona &#8211; kt\u00f3r\u0105 reprezentowa\u0142 tak\u017ce Przewodas &#8211; \u017ce w\u0142a\u015bnie na rynku i w pisaniu ksi\u0105\u017cek za du\u017co jest komercji, zbyt wiele pieni\u0105dza. C\u00f3\u017c jednak zrobi\u0107, kiedy o ka\u017cd\u0105 z\u0142ot\u00f3wk\u0119 trzeba si\u0119 niemal bi\u0107 a pisanie wymaga dosy\u0107 du\u017co czasu? Oczywi\u015bcie, mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce sukces to uznanie czytelnik\u00f3w. Mo\u017ce nim by\u0107 te\u017c wywo\u0142anie odpowiednich emocji, je\u015bli to, co napisali\u015bmy jest &#8222;t\u0105 ambitn\u0105 literatur\u0105 z przekazem&#8221; (do kt\u00f3rej jeszcze wr\u00f3c\u0119). Ale nie ma si\u0119 co oszukiwa\u0107, \u017ce nie chodzi o rzeczy tak przyziemne, jak pieni\u0105dze i jaki\u015b godny byt. Nie kryje si\u0119 z tym Andrzej Pilipiuk, otwarcie m\u00f3wi\u0105c na spotkaniach autorskich i konwentach, \u017ce musi zap\u0142aci\u0107 raty za mieszkanie. Mistrz marketingu Niemniej, jakikolwiek sukces opiera si\u0119 &#8211; dla ka\u017cdego tw\u00f3rcy &#8211; na ilo\u015bci wiernych odbiorc\u00f3w. St\u0105d te\u017c tak wielki nacisk na ich przyci\u0105ganie do siebie (poza tym to jest mi\u0142e). Dobrym przyk\u0142adem jest tutaj Kuba \u0106wiek. Wed\u0142ug Konrada Lewandowskiego jest cz\u0142owiekiem nie maj\u0105cym w sobie artyzmu i miernym rzemie\u015blnikiem, za to ze spor\u0105 ilo\u015bci\u0105 odbiorc\u00f3w (do kt\u00f3rych tak\u017ce i ja si\u0119 zaliczam, tak samo, jak do odbiorc\u00f3w Przewodasa).\u00a0 Kuba potrafi si\u0119 wypromowa\u0107, jest sympatyczny i szczery. Marketing ma w ma\u0142ym palcu, podobnie, jak przyk\u0142ad ju\u017c ze strony horroru &#8211; \u0141ukasz \u015amigiel. I tu padaj\u0105 oskar\u017cenia, \u017ce taki stan rzeczy spowodowa\u0142, \u017ce lieratura sta\u0142a si\u0119 tylko rozrywkowa, \u015bmieszna i, jak wypomina Lewandowski, pozbawiona wi\u0119kszej warto\u015bci, polotu, idei. (&#8230;)waszeniskie gusty sprowadzaj\u0105 fantastyk\u0119 do poziomujarmarcznejrozrywki. Oryginalno\u015b\u0107 dzie\u0142a trzeba umie\u0107 dostrzec i doceni\u0107. Wam wystarczaj\u0105 odgrzewane kotlety, a na koniec dajecie Zajdle byle komu za byle co. &nbsp; P\u00f3\u0142ki literackie Czy wi\u0119c polska fantastyka ma by\u0107 dzie\u0142em czysto komercyjnym, dostosowanym do jak najwi\u0119kszego spectrum gustu czytelnik\u00f3w oscyluj\u0105cym ko\u0142o poziomu &#8222;Zmierzchu&#8221;, czy te\u017c ambitniejsza, a mo\u017ce ju\u017c zupe\u0142nie elitarna, tylko na poziomie Dukaja? Odpowiedzi\u0105 na to mog\u0105 by\u0107 &#8222;p\u00f3\u0142ki literackie&#8221; czy te\u017c &#8222;poziomy&#8221;. Osobi\u015bcie swoj\u0105 przygod\u0119 z fantastyk\u0105 zacz\u0105\u0142em od Strugackich, Lema, \u017bwikiewicza, Zajdla i reszty, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 (jak si\u0119 dowiedzia\u0142em) by\u0142a jako dzieci wr\u0119cz katowana Lemem, kt\u00f3rego nie rozumieli, kt\u00f3ry by\u0142 jeszcze zbyt ambitny. I nie ma w tym nic z\u0142ego, bo do ka\u017cdej literatury trzeba dor\u00f3\u015b\u0107. Ja na ten przyk\u0142ad czekam, a\u017c uda mi si\u0119 dorosn\u0105\u0107 do Dukaja. Ale do rzeczy &#8211; w fantastyk\u0119 czytelnik mo\u017ce &#8222;wchodzi\u0107&#8221; stopniowo, zaczynaj\u0105c od bardzo przyst\u0119pnych rzeczy jak &#8222;Pan Lodowego Ogrodu&#8221; Jarka Grz\u0119dowicza (polecam!), p\u00f3\u017aniej si\u0119gaj\u0105c ju\u017c po teksty Wolskiego, wreszcie \u017bwikiewicza, Zimniaka czy Lema.\u00a0 Zaczynaj\u0105c od tej literatury, kt\u00f3r\u0105 Przewodas nazywa t\u0105 z\u0142\u0105 &#8222;rozrywkow\u0105&#8221; i przechodz\u0105c ambitniejszej, bardziej ideowej. Druga strona medalu Nie\u00a0 mo\u017cna jednak broni\u0107 komercji. Przesada w ka\u017cd\u0105 stron\u0119 jest z\u0142a i je\u015bli pozwolimy, by to rynek przej\u0105\u0142 w\u0142adz\u0119 ca\u0142kowit\u0105 nad tym, co ma by\u0107 wydawane, a co nie (co si\u0119 przecie\u017c ju\u017c dzieje), mo\u017cemy odnale\u017a\u0107 si\u0119 w sytuacji w kt\u00f3rej nasza literatura b\u0119dzie tylko mia\u0142ka, pisana\u00a0 dla pieni\u0119dzy. W pogoni za popularno\u015bci\u0105 i marketingiem tw\u00f3rcy sami sobie mog\u0105 zrobi\u0107 krzywd\u0119, sprowadzaj\u0105c si\u0119 do roli \u017cebrz\u0105cych o uwag\u0119 i zainteresowanie fan\u00f3w, medi\u00f3w, celebryt\u00f3w. A co na to Zajdel? W ko\u0144cu powraca ju\u017c wielokrotnie omawiany temat Nagrody Fandomu Polsckiego im. Janusza A. Zajdla, o kt\u00f3rej Zuzanna Lenska pisze tak: (&#8230;)tylko wybitne utwory powinny dostawa\u0107 Zajdle (poniewa\u017c nazwisko Zajdel zobowi\u0105zuje i wyznacza pewn\u0105 jako\u015b\u0107). Z drugiej strony, czy takie stanowisko nie zaprzecza samej idei nagrody? Cho\u0107 nazwisko Zajdla nobilituje by nagradza\u0107 tych pisarzy, kt\u00f3rzy faktycznie wznosz\u0105 si\u0119 na szczyty &#8222;artyzmu&#8221;, to sama nagroda jest przecie\u017c &#8211; jak nazwa wskazuje &#8211; &#8222;Nagrod\u0105 Fandomu Polskiego&#8221;, plebiscytem. Dlatego przyznawana b\u0119dzie w\u0142a\u015bnie tym pisarzom, kt\u00f3rzy s\u0105 najpopularniejsi, maj\u0105 najwi\u0119cej oddanych fan\u00f3w&#8230; i to &#8211; podpowiada logika &#8211; te\u017c si\u0119 sk\u0105d\u015b musi bra\u0107. Gadanie Zn\u00f3w ko\u0144czy si\u0119 na tym, \u017ce najlepsz\u0105 metod\u0105 jest znalezienie z\u0142otego \u015brodka, kompromisu by jednocze\u015bnie m\u00f3c wydawa\u0107 (i dzia\u0142a\u0107 marketingowo) i nie popa\u015b\u0107 w przesad\u0119, nie da\u0107 sobie dyktowa\u0107 co wydawa\u0107, ale dyktowa\u0107 co b\u0119dzie wydawane. Wypada\u0142oby te\u017c zada\u0107 sobie pytanie jaki jest obecny cel polskiej fantastyki, czy literatury w og\u00f3le. Dla Zajdla by\u0142a to walka z Komun\u0105, czy te\u017c po prostu ukazywanie prawdy na jej temat. Czasy si\u0119 zmieni\u0142y. Jeste\u015bmy w sytuacji, w kt\u00f3rej musimy nie tylko uleczy\u0107 chory rynek, ale i sami zdecydowa\u0107 czego tak naprawd\u0119 chcemy i poszuka\u0107 kompromis\u00f3w, by &#8211; tak po ludzku &#8211; nie zwariowa\u0107 i nie popa\u015b\u0107 w przesad\u0119, w kt\u00f3r\u0105kolwiek ze stron. Za\u015b najwa\u017cniejsz\u0105 kwesti\u0105 jest &#8211; i to w\u0142a\u015bnie temat do dyskusji na teraz &#8211; co mo\u017cemy i mamy w tej sytuacji zrobi\u0107, by nie sko\u0144czy\u0142o si\u0119 (jak wiele razy wcze\u015bniej) tylko na gadaniu. I na bana\u0142ach, kt\u00f3re tak bardzo Przewodas lubi :) &nbsp; Dzi\u0119kuj\u0119 pi\u0119knie za przeczytanie obu felieton\u00f3w, za wszystkie niedoci\u0105gni\u0119cia przepraszam &#8211; nie czuj\u0119 s\u0119 alf\u0105 i omeg\u0105. Zach\u0119cam do dyskusji i komentowania tu, na blogu. &nbsp;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[16,712,15,7,55,31],"tags":[429,86,828,837,836,839,158,835,309,838],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1271"}],"collection":[{"href":"https:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1271"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1271\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1274,"href":"https:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1271\/revisions\/1274"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1271"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1271"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1271"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}