![\"\"](\"http:\/\/stonawski.efantastyka.pl\/wp-content\/uploads\/2011\/10\/na-krzy%C5%BC.jpg\")
<\/a><\/p>\n<\/p>\n
M.S.:<\/strong> W pierwszym pytaniu zacz\u0105\u0142em od strachu, teraz tak\u017ce chcia\u0142bym do tego tematu powr\u00f3ci\u0107. Zastanowili\u015bmy si\u0119 nad tym, czego si\u0119 boj\u0105 ludzie, odbiorcy. Ja si\u0119 zapytam teraz troch\u0119 przewrotnie \u2012 a czego si\u0119 boj\u0105 autorzy grozy? S\u0105 takie rzeczy, czy te\u017c piszecie w\u0142a\u015bnie o tym, co i w Was wywo\u0142uje l\u0119k?<\/strong><\/p>\n D.K.:<\/strong> By\u0142 kiedy\u015b taki serial \u201eCzy boisz si\u0119 ciemno\u015bci?\u201d. No wi\u0119c gdyby chcia\u0142 przestraszy\u0107 mnie, musia\u0142by si\u0119 nazywa\u0107 \u201eCzy boisz si\u0119 \u015bwiat\u0142a?\u201d :-D Dla mnie przera\u017caj\u0105ce s\u0105 te rzeczy, kt\u00f3re stanowi\u0105 rewers powszechnych l\u0119k\u00f3w. Bardzo lubi\u0119 ciemno\u015b\u0107, \u015bwiat\u0142o nieszczeg\u00f3lnie. My\u015bl\u0119, \u017ce \u017cywi ludzie s\u0105 bardziej przera\u017caj\u0105cy ni\u017c duchy, demony czy \u017cywe trupy. Absolutnie przera\u017caj\u0105ca wydaje mi si\u0119 idea \u017cycia wiecznego, a prawie wszyscy wok\u00f3\u0142 o tym marz\u0105 i chc\u0105 w to wierzy\u0107. Troch\u0119 straszne wydaje mi si\u0119 to, ilu jest na \u015bwiecie sadystycznych idiot\u00f3w, no i to, \u017ce zazwyczaj oni w\u0142a\u015bnie sprawuj\u0105 w\u0142adz\u0119 i s\u0105 na stanowiskach rz\u0105dowych\/sejmowych\/kierowniczych. Koj\u0105ce s\u0105 natomiast my\u015bli o ko\u0144cu \u015bwiata, rozmiarach Wszech\u015bwiata i o tym, \u017ce planeta Ziemia nie jest w ostatecznym rozrachunku specjalnie istotna ;-) M.S.: Skoro jeste\u015bmy ju\u017c przy l\u0119ku, zosta\u0144my jeszcze troch\u0119 i zastan\u00f3wmy si\u0119 nad kondycj\u0105 polskiej grozy. Zewsz\u0105d s\u0142ysz\u0119 g\u0142osy, \u017ce nie jest zbyt dobrze. To prawda \u2012 przybywa autor\u00f3w, ale czy czytelnik\u00f3w? Nie wida\u0107 tego w ksi\u0119garniach, ani na spotkaniach autorskich… A jak to wygl\u0105da z Waszej perspektywy?<\/strong><\/p>\n <\/p>\n K.K.J.:<\/strong> Rynek ksi\u0119garski jest u nas totalnie niestabilny. Z jednej strony nak\u0142ady wi\u0119kszo\u015bci ksi\u0105\u017cek s\u0105 niewielkie, sprzeda\u017c kuleje, z drugiej za\u015b stare mainstreamowe wydawnictwa coraz ch\u0119tniej si\u0119gaj\u0105 po fantastyk\u0119 czy groz\u0119, pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c nowe oficyny wydawnicze, dla kt\u00f3rych horror nie jest wcale czym\u015b co nale\u017cy omija\u0107 szerokim \u0142ukiem. No i media, o kt\u00f3rych dot\u0105d nie rozmawiali\u015bmy, przejawiaj\u0105 du\u017co wi\u0119ksze zainteresowanie tego typu literatur\u0105 ni\u017c mia\u0142o to miejsce pi\u0119\u0107 czy dziesi\u0119\u0107 lat temu. To pozwala mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce z czasem i nasza rodzima groza wyp\u0142ynie na szerokie wody. O ile oczywi\u015bcie nie utonie w zdradzieckich wirach gospodarki rynkowej. M.S.: Nasz rynek w og\u00f3le ostatnio nie ma si\u0119 zbyt dobrze. Wystarczy popatrze\u0107 na niedawne rozporz\u0105dzenia, takie jak wprowadzenie pi\u0119cioprocentowego VAT-u na ksi\u0105\u017cki. To mo\u017ce mocno os\u0142abi\u0107 ju\u017c i tak niezbyt szybki p\u0119d do czytania. Czy i Wy odczuli\u015bcie skutki wprowadzenia nowych przepis\u00f3w? Jak du\u017ce pi\u0119tno mog\u0105 odcisn\u0105\u0107 na rynku i czytelnikach?<\/strong><\/p>\n K.K.J.: <\/strong>My\u015bl\u0119, \u017ce te pi\u0119\u0107 procent nie stanowi jakiego\u015b szczeg\u00f3lnego problemu; je\u015bli kto\u015b kupuje ksi\u0105\u017cki, nie przestanie tego robi\u0107 dlatego, \u017ce b\u0119dzie musia\u0142 zap\u0142aci\u0107 z\u0142ot\u00f3wk\u0119 czy dwie wi\u0119cej. Gorzej, \u017ce z t\u0105 podwy\u017ck\u0105 wi\u0105\u017ce si\u0119 sporo zamieszania, przefakturowywanie starszych tytu\u0142\u00f3w, przerzucania si\u0119 ksi\u0105\u017ckami przez hurtownie, co generalnie uderza w wydawnictwa, szczeg\u00f3lnie te mniejsze. Tym co mnie szczeg\u00f3lnie w ca\u0142ej sytuacji wkurza, to krokodyle \u0142zy wylewane przez polityk\u00f3w, kt\u00f3rzy od wielu lat konsekwentnie doprowadzaj\u0105 do upadku czytelnictwa w Polsce. No, ale wiadomo, \u017ce g\u0142upim narodem \u0142atwiej rz\u0105dzi\u0107. <\/p>\n
\nK.K.J.:<\/strong> Niez\u0142y zbieg okoliczno\u015bci z tym l\u0119kiem, bo akurat ukazuje si\u0119 zbi\u00f3r opowiada\u0144, kt\u00f3re napisa\u0142em z \u0141ukaszem Radeckim, zatytu\u0142owany… \u201eLek na l\u0119k\u201d. Wracaj\u0105c jednak do Twojego pytania, musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce katalog moich strach\u00f3w ewoluuje wraz z tym, jak przybywa mi lat. Obecnie chyba najbardziej boj\u0119 si\u0119 bezsilno\u015bci, kt\u00f3ra potrafi nadej\u015b\u0107 niepostrze\u017cenie, kiedy straci si\u0119 czujno\u015b\u0107. Boj\u0119 si\u0119 braku sensu, utraty wiary we w\u0142asne si\u0142y… Cz\u0142owiek potrafi by\u0107 swoim najwi\u0119kszym wrogiem, wi\u0119c niewiara w siebie zazwyczaj ko\u0144czy si\u0119 tragicznie. Zreszt\u0105 podobnie jak jej nadmiar.<\/p>\n
\nD.K.:<\/strong> Chocia\u017c sytuacja polskiej grozy jest z roku na rok coraz lepsza, to nie mo\u017cna jeszcze powiedzie\u0107, \u017ce ten gatunek si\u0119 u nas przyj\u0105\u0142. Wci\u0105\u017c jest mniej widoczny ni\u017c krymina\u0142, thriller, fantasy czy science-fiction. Co ciekawe, cho\u0107 polskich autor\u00f3w science-fiction jest w tym momencie mniej ni\u017c autor\u00f3w grozy, to ka\u017cdy czytelnik wie, \u017ce polskie science-fiction istnieje, a o polskiej grozie wielu nie ma poj\u0119cia. Jak nieliczni s\u0105 odbiorcy tego gatunku, mogli\u015bmy si\u0119 przekona\u0107, gdy upada\u0142y takie pisma jak \u201eL\u015bnienie\u201d czy \u201eCzachopismo\u201d. Wi\u0119c p\u00f3ki co jest to nisza, do kt\u00f3rej ma\u0142o kto zagl\u0105da, cho\u0107 od czasu do czasu trafia si\u0119 pozycja, kt\u00f3ra nie\u017ale si\u0119 sprzedaje. Jest du\u017co lepiej ni\u017c by\u0142o np. pi\u0119\u0107, sze\u015b\u0107 lat temu, wi\u0119c mo\u017cliwe, \u017ce za kolejnych pi\u0119\u0107 lat b\u0119dzie ju\u017c naprawd\u0119 \u015bwietnie.<\/p>\n
\nD.K.:<\/strong> Pi\u0119\u0107 procent nie ma wielkiego znaczenia, ale z zupe\u0142nie innych powod\u00f3w sprzeda\u017c ksi\u0105\u017cek bardzo spad\u0142a \u2012 wed\u0142ug niekt\u00f3rych a\u017c o dwadzie\u015bcia, trzydzie\u015bci procent w por\u00f3wnaniu z poprzednimi latami. Kiedy wszystko dro\u017ceje, kupowanie ksi\u0105\u017cek schodzi na dalszy plan. Podobno ju\u017c teraz po\u0142owa Polak\u00f3w nie czyta niczego, nie tylko ksi\u0105\u017cek, ale nawet artyku\u0142\u00f3w w gazetach czy w internecie, bo s\u0105 za d\u0142ugie. Wi\u0119c ca\u0142kiem mo\u017cliwe, \u017ce za kilka lat b\u0119dzie jeszcze gorzej i procent idiot\u00f3w w spo\u0142ecze\u0144stwie jeszcze bardziej wzro\u015bnie. Wtedy zdj\u0119cie cz\u0142owieka z ksi\u0105\u017ck\u0105 b\u0119dzie takim rarytasem jak zdj\u0119cie Yeti albo Potwora z Loch Ness :-D<\/p>\n